Yeni bir üretim hattı kurmak isteyen işletmeyle yurt dışına ilk kez ürün gönderecek işletmenin aynı soruyla başlaması doğaldır. Şirketim hangi hibeleri alabilir? Bu soruya anlamlı bir cevap hazırlamak için şirketi birkaç cümleyle tanıtmak yeterli olmaz. Faaliyetin, yatırım ihtiyacının, mevcut kayıtların ve başvuru zamanının birlikte okunabilmesi gerekir. İyi hazırlanmış bir profil, araştırmayı şirketin gerçek planına bağlar.
Hibe Raporu panelindeki şirket profili bu hazırlığın çalışma alanlarından biridir. Panelinizde şirket bilgilerinizi inceleyebilir, hangi verinin belgeden geldiğini ve hangi konunun açıklama beklediğini değerlendirebilirsiniz. Bu rehber, ilk görüşmeye götürülebilecek bilgi dosyasını kurmanıza yardımcı olur.
Şirketin bugünü ile yapmak istediğiniz işi ayrı açıklayın
Destek araştırmasının ilk sayfasına iki kısa paragraf yazın. İlkinde şirketinizin bugün ne ürettiğini, hangi müşterilere hizmet verdiğini ve nerede çalıştığını anlatın. İkincisinde gerçekleştirmek istediğiniz değişikliği açıklayın. Kapasite artışı, ürün geliştirme, yeni personel, ihracat hazırlığı veya tesis yatırımı birbirinden farklı ihtiyaçlar doğurur.
Örneğin metal parça üreten bir şirketin yeni makine almasıyla müşterisine özel bir ürün için araştırma yürütmesi aynı proje değildir. Makine teklifinin bulunması, geliştirme çalışmasının teknik belirsizliklerini açıklamaz. Buna karşılık ayrıntılı bir Ar-Ge sunumu da üretim yatırımının yerini ve harcama takvimini kendiliğinden göstermez.
İşletmelere devlet destekleri araştırmasını bu iki paragraf üzerinden daraltın. Her programa, şirketinizin hangi ihtiyacı nedeniyle baktığınızı yazın. Sonradan dosyaya katılan ekip üyesi, önüne gelen uzun listenin neden oluşturulduğunu anlayabilsin.
Faaliyet kodunu belgelerle eşleştirin
Sektöre göre hibe sorgulama yaparken günlük kullandığınız sektör tanımıyla kayıtlardaki faaliyet bilgisini karşılaştırın. “Makine sektöründeyiz” ifadesi ilk görüşme için yararlıdır. Ancak programın belirli bir faaliyet alanını tarif ettiği incelemede daha ayrıntılı bilgi gerekir. Şirket kaydındaki faaliyet, fiilî üretim ve planlanan yatırım arasındaki ilişkiyi açıklayın.
NACE koduna göre hibe ararken yalnız bir kod listesinden benzer görünen satırı seçmeyin. Vergi ve faaliyet kayıtlarında hangi kodun bulunduğunu, kodun hangi döneme ait olduğunu ve proje faaliyetinin nasıl tanımlandığını kontrol edin. KOSGEB'in desteklenen sektörler sayfası araştırmada kullanılabilecek resmî kaynaklardan biridir. Seçilen programın kendi koşulları da ayrıca incelenmelidir.
Kodla faaliyet açıklaması arasında uyumsuzluk gördüğünüzde bunu dosya notuna yazın. Belirsizliği sırf bir programa benzemek için farklı bir tanımla örtmek, sonraki belge kontrolünü zorlaştırır. Hibe uygunluk analizi sırasında hangi verinin açıklama beklediğini bilmek, araştırmanın yönünü düzeltir.
Ölçeği ve mali dönemi görünür tutun
Çalışan sayısı, satış hasılatı ve bilanço verilerini aynı döneme aitmiş gibi yan yana koymayın. Her rakamın yanına ait olduğu ayı veya yılı ekleyin. Şirket ortaklıkları ve bağlantılı işletmelere ilişkin bilgileri de ilgili programın istediği kapsamda hazırlayın. İşletmenin kendisini küçük olarak tanıtmasıyla resmî ölçek kaydının doğrulanması farklı inceleme adımlarıdır.
KOBİ hibe destekleri aramasından gelen seçenekleri değerlendirirken bu dönem bilgisi işe yarar. Katalogda uygun görünen bir program için sonradan hangi mali belgenin istenebileceğini erkenden görürsünüz. Şirket içinde kimin güncel kaydı sağlayacağını belirlemek de başvuru hazırlığını hızlandırır.
| Bilgi grubu | Dosyada bulunacak açıklama | Kontrol sorusu |
|---|---|---|
| Faaliyet | Ürün, hizmet ve kayıtlı kod | Proje mevcut faaliyetle nasıl ilişkili? |
| Konum | Merkez, işyeri ve yatırım yeri | İncelenen destek hangi konuma bağlı? |
| Ölçek | Çalışan ve mali dönem bilgileri | Rakamlar aynı dönemi mi anlatıyor? |
| Plan | Amaç, harcama ve başlangıç zamanı | Hangi karar henüz kesinleşmedi? |
| Sorumlu | Belgeyi sağlayacak ekip üyesi | Eksik bilgi kimden istenecek? |
Aynı şirket için farklı destek yollarını değerlendirin
Devlet hibeleri araştırırken yalnız geri ödemesiz nakit ödemelerle karşılaşmazsınız. Vergi avantajı, istihdam desteği, finansman imkânı ve proje giderlerinin karşılanmasına ilişkin farklı yapılar bulunabilir. Açık hibe programları listesini incelerken her seçeneğin destek türünü ve şirketin hangi ihtiyacıyla ilişkili olduğunu not edin.
Yatırım teşvikleri söz konusu olduğunda yatırımın yeri, niteliği ve planlanan giderler ayrıca önem kazanır. İl bazlı teşvikler, bölgesel teşvikler ve sektörel teşvikler aramalarını şirketin gerçek yatırım yeriyle birlikte ele alın. Bir programın başlığında sektörünüzün geçmesi, bütün yatırımlarınızın aynı koşullarla değerlendirileceğini göstermez.
HibeRaporu'nun program kataloğu ilk listeyi incelemek için kullanılabilir. Bir programı dosyanıza aldığınızda resmî kaynağını ve kontrol gününü kaydedin. Böylece araştırmanın güncelliğini bir sonraki toplantıda yeniden değerlendirebilirsiniz.
Teşvik sorgulama sırasında elenen bir seçeneğin gerekçesini de saklayın. Örneğin yatırım yeri henüz belli olmadığı için değerlendirilemeyen programla faaliyet konusu uyuşmayan programı aynı notla kapatmayın. İlkinde yeni bilgiyle tekrar inceleme yapılabilir, ikincisinde başka bir destek alanına yönelmek gerekebilir. Karar gerekçesi, araştırmanın şirket içinde devredilmesini kolaylaştırır.
Örnek panel ekranını nasıl okumalı?
Panelde analiz grafiklerimi aç
Ekrandaki dosya hazırlığı, eksik bilgiye hangi adımla yaklaşacağınızı düşünmek için okunmalıdır. Birden fazla sonuç alanını aynı anlama getirmeyin. Belgelerin ne kadarının hazır olduğu, program koşullarıyla yapılan karşılaştırma ve tahmini tutar ayrı sorulara cevap verir. Özellikle rakamların yanındaki açıklamaları ve veri tablolarını birlikte okuyun.
İlk görüşmeden somut bir sonraki adımla çıkın
Şirketime uygun hibe raporu isteyen işletmenin elinde görüşme sonunda yalnız program adları bulunmamalıdır. Hangi seçeneğin neden inceleneceği, hangi belgenin beklendiği ve bu belgeyi kimin sağlayacağı belirlenmelidir. Hibe çağrı takibi de bu kısa listeye göre yürütüldüğünde şirketin gündemiyle bağlantılı kalır.
Hibe danışmanlığı görüşmesine hazırladığınız profil notunu, belge listesini ve yatırım fikrini birlikte getirin. Hibe Raporu'nun uygunluk analizi ve dosya hazırlama hizmetleri üzerinden şirketinizin sonraki adımını değerlendirebilirsiniz. Önce profilinizi açıklığa kavuşturun, ardından araştırmayı planladığınız faaliyete göre derinleştirelim.
Sanal şirketin belge yüklemeden yol haritasına kadar bütün panel adımlarını görün.
