Yabancı ortaklı şirket devlet desteği araştırmasında ortakların uyruğu, şirketin Türkiye'deki hukuki yapısı ve programın başvuru koşulları ayrı değerlendirilmelidir. Yabancı sermaye bulunması tek başına bütün destekleri kapatmaz; Türkiye'de şirket kurulmuş olması da her program için yeterli değildir.
HibeRaporu ile şirketinizin destek hazırlığını değerlendirin. Belgelerinizi inceliyor, ortaklık ve faaliyet bilgilerini başvuru şartlarıyla eşleştiriyor, eksikleri belirliyoruz. Seçilen programın dosyasını hazırlayıp başvuru ve süreç takibini ekibinizle birlikte yürütüyoruz.
Eşit muamele ilkesi destek onayı değildir
Invest in Türkiye'nin yatırım ortamı açıklaması, doğrudan yabancı yatırımlarda yerli ve uluslararası yatırımcılara eşit muamele ilkesini anlatır. Güncel teşvik rehberi de uluslararası ve yerli yatırımcıların eşit muamelesini vurgular.
Bu genel çerçeveyi, belirli bir projenin kabul edildiği şeklinde okumayın. Başvuru sahibi tanımı, faaliyet, yatırım veya proje koşulları yine incelenir. İlgili özel düzenlemeleri ve program hükümlerini ayrıca kontrol edin.
Şirket içi araştırma notunuzda iki ayrı sonuç tutabilirsiniz: yabancı ortaklıkla ilgili açıklığa kavuşturulacak konu ve seçilen programın diğer koşulları. Böylece sermayenin kaynağına verilen cevapla bütün uygunluk değerlendirmesini tamamlamış olmazsınız.
Türkiye'deki şirketi, yabancı ana şirketi ve şubeyi ayırın
Başvuruyu kimin yapacağını tam unvanıyla yazın. Türkiye'de kurulmuş bir sermaye şirketi, yurt dışındaki ana şirket ve yabancı şirketin Türkiye şubesi aynı başvuru sahibi değildir. Marka adının ortak olması bu ayrımı ortadan kaldırmaz.
Bunun somut örneği TÜBİTAK 1501 programının başvuru koşullarıdır. Program Türkiye'de yerleşik, KOBİ ölçeğindeki sermaye şirketlerine yöneliktir. Kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunan işletmelerin dar mükellefiyet statüsündeki Türkiye temsilcilik ve şubeleri başvuru kapsamı dışında açıklanır.
Dolayısıyla “Türkiye'de adresimiz var” cümlesiyle yetinmeyin. Kuruluş kaydı, hukuki statü ve başvurucu tanımını eşleştirin. Bu programdaki şube kuralını bütün yatırım teşviklerine de genellemeyin; her mekanizmanın kapsamı ayrı okunmalıdır.
Hukuki tür ayrıntısı için şirket türüne göre destek uygunluğu rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yabancı sermayeli şirket hibe araştırmasında KOBİ ölçeği
Şirketiniz Türkiye'de küçük bir ekiple çalışsa bile ortaklık bağlantılarının hesap üzerindeki etkisini inceleyin. Güncel KOBİ yönetmeliği, ortak işletme verilerinin ortaklık oranında, bağlı işletme verilerinin ise tamamen eklenmesini düzenler. Beyan ekinde yabancı işletmeler için de kayıt alanı bulunur.
Yurt dışındaki kurumsal ortağı yalnız Türkiye vergi numarası bulunmadığı gerekçesiyle hesap dosyasından çıkarmayın. Önce ilişkinin niteliğini ve kullanılacak veriyi doğrulayın. Gerçek kişi ortakla yabancı bir şirket ortağını aynı kayıt türü gibi değerlendirmeyin.
Hazırlık dosyanızda şirketlerin unvanlarını, kuruluş ülkelerini, pay bağlantılarını ve veri dönemlerini gösteren bir şema kullanabilirsiniz. Bu bir çalışma önerisidir; programın resmî formunun yerine geçmez. Hesabın yöntemi için ortak ve bağlı işletme rehberimizden devam edin.
Yabancı ortaklı işletme KOSGEB koşullarını nasıl kontrol eder?
KOSGEB araştırmasına bütün destekler için tek bir vatandaşlık cevabı arayarak başlamayın. Seçtiğiniz programın yararlanıcı tanımını, işletme kaydını ve girişimciye ilişkin koşullarını birlikte okuyun.
Örneğin Girişimci Destek Programının güncel yönergesi, işletmenin hukuki statüsü, güncel ve aktif beyanı, girişimcilik eğitimi, pay ve temsil yetkisi gibi başlıkları düzenler. Dijital şirket ve teknogirişim hükümlerinde bazı istisnalar da bulunur. Bir şartı bütün bileşenler için değişmez kabul etmeyin.
Ortaklar arasından kimin girişimci olarak başvuracağını, yetkiyi hangi kaydın gösterdiğini ve önceki işletme ilişkilerini açıklığa kavuşturun. Yalnız yabancı ortağın varlığından otomatik ret veya kabul sonucu çıkarmayın.
KOSGEB'in program sayfasını başvuru öncesinde yeniden kontrol edin. Eski bir formda pasaport alanı bulunmasını güncel programın bütün şartlarının karşılandığına kanıt saymayın.
Destek başvurusunda ortaklık yapısı hangi belgelerle açıklanır?
Önce istenen bilgiyi, ardından onu açıklayan belgeyi belirleyin. Pay oranı, temsil yetkisi, kuruluş durumu ve mali veriler aynı belgeyle kanıtlanmayabilir. Her dosyanın yanında hangi soruya cevap verdiğini gösteren kısa bir not tutun.
Yabancı dilde belge için çeviri, onay veya başka bir doğrulama isteniyorsa programın talimatına göre hazırlık yapın. Bütün yabancı belgeler için tek bir onay yöntemi gerektiğini varsaymayın. Belge henüz temin edilmediyse dosyayı tamamlanmış olarak işaretlemeyin.
Şirketin destek uygunluğuyla yabancı kişinin çalışma durumunu da ayırın. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kriterleri, şirket ortağı yabancıların çalışma izni değerlendirmesini ayrıca ele alır. Destek incelemesini çalışma izni kararı yerine kullanmayın.
Temsili örnek: Yabancı kurumsal ortak
Türkiye'deki bir limited şirketin çoğunluk payının yurt dışındaki bir şirkete ait olduğunu düşünelim. Türkiye'deki ekip küçük olsa bile KOBİ değerlendirmesinde bağlılık ve ilgili veriler incelenir. Ardından başvurulacak programın şirket türü, faaliyet ve proje koşullarına bakılır.
Bu örnek gerçek müşteri sonucu değildir. Yabancı payın bulunmasıyla dosyayı hemen elemek de yalnız yerel çalışan sayısıyla uygun ilan etmek de eksik inceleme olur.
Ön hazırlığı şu altı soruyla tamamlayın:
- Başvurucu: Dosya hangi hukuki yapı adına hazırlanıyor?
- Ortak: Yabancı ortak gerçek kişi mi, işletme mi?
- Bağlantı: Pay ve şirketler arası ilişkiler belgelenmiş mi?
- Ölçek: Gerekli çalışan ve mali veriler doğrulanmış mı?
- Program: Girişimci, faaliyet ve proje koşulları ayrıca kontrol edilmiş mi?
- Eksik: Temin edilecek belge ve sorumlusu belli mi?
HibeRaporu ekibiyle başvuru dosyanızı düzenleyin. Belge kontrolü, eksiklerin tamamlanması ve süreç takibinde sizinle ilerliyoruz. Hangi koşulun doğrulandığını, hangisinin ek inceleme gerektirdiğini açıkça kaydedin; nihai değerlendirme ve destek kararı ilgili kuruma aittir.