KOBİ bağlı işletme hesabı için önce şirketler arasındaki sermaye ilişkisini belirleyin; ardından hesaba katılacak çalışan ve mali verileri çıkarın. Yalnız başvuran şirketin bilançosuna bakmak eksik sonuç verebilir. Ortak işletme ile bağlı işletmenin verileri aynı yöntemle eklenmez.
HibeRaporu ile işletmenizin destek hazırlığını değerlendirin. Şirket belgelerini kontrol ediyor, eksikleri belirliyor, seçilen programın dosyasını hazırlıyor ve başvuru sürecini takip ediyoruz. Ortaklık bilgilerini, mali kayıtları ve beyan durumunu birlikte incelemek bu hazırlığın bir parçasıdır.
Önce ortaklık şemasını çıkarın
Çalışmaya şirketinizin tam ticaret unvanını yazarak başlayın. Sermayesinde pay sahibi olan işletmeleri ve şirketinizin pay sahibi olduğu işletmeleri ayrı gösterin. Her bağlantının yanına pay oranını ve bu bilgiyi hangi kayıttan aldığınızı ekleyin.
Bu şema bir dosya hazırlama önerisidir. Ticaret sicili kayıtları, pay değişiklikleri ve şirketin kendi kayıtları arasında fark görürseniz sebebini açıklığa kavuşturun. Eski bir sunumdaki grup şemasını güncel ortaklık yapısı yerine kullanmayın.
Ortaklık ilişkisiyle ticari müşteri veya tedarikçi ilişkisini de karıştırmayın. Şemaya neden eklediğinizi açıklayamadığınız bir işletme varsa önce ilişkinin dayanağını bulun. Aynı ismi taşıyan farklı şirketleri vergi kimlik bilgileriyle ayırt etmek dosya kontrolünü kolaylaştırır.
Ortak işletme KOBİ tanımı ile bağlılık arasındaki fark
KOSGEB'in güncel mevzuat sayfasından yayımlanan yönetmeliğe göre sermaye payı, tek başına veya bağlı işletmelerle birlikte %25–%50 aralığındaysa ortak işletme; çoğunluk söz konusuysa bağlı işletme ilişkisi doğar. Karşılıklı paylarda büyük oran esas alınır. Ortak verileri pay oranında, bağlı verileri tamamen eklenir.
İlgili yönetmeliğin bağımsızlık istisnaları ve kamu kontrolü hükümleri ayrıca incelenmelidir. Her %25 payı otomatik olarak aynı sonuca bağlamayın. İşletme türünde beyanın sunulduğu tarihteki sermaye ilişkileri dikkate alınır.
Şemanızdaki her bağlantıya doğrudan “ortak” veya “bağlı” yazmadan önce ilişkinin iki tarafını kontrol edin. Bir şirketin işletmenizdeki payıyla işletmenizin başka şirketteki payı farklı kayıtlardır. Oranların hangi yöndeki ilişkiyi gösterdiği anlaşılır olsun.
Temsili örnek: Aynı veri, farklı ekleme yöntemi
A şirketinin 20, B şirketinin 100 yıllık iş birimi bulunduğunu düşünelim. Başka bağlantı veya istisna olmayan basit bir yapıda A, B'nin %30'una sahipse hesap 20 + (100 × %30) = 50 olur. A'nın payı %60 olsaydı bağlılık nedeniyle 20 + 100 = 120 hesaplanırdı.
Bu, gerçek müşteri sonucu veya destek uygunluğu kararı değildir. Örnek yalnız ekleme yönteminin farkını gösterir; mali veriler ve diğer koşullar ayrıca değerlendirilir.
Kendi çalışma dosyanızda önce ham veriyi, sonra uygulanan oranı, en son hesaplanan katkıyı gösterin. Böylece kontrol eden kişi sonucun hangi işlemden geldiğini izleyebilir. Yalnız toplam rakamı yazıp ara hesabı saklamamak, özellikle birden fazla işletme bulunduğunda hatanın yerini bulmayı zorlaştırır.
KOBİ çalışan sayısı hesabında hangi veriyi hazırlamalısınız?
Yönetmelikte yıllık iş birimi, ilgili hizmet akdi kapsamındaki prim günleri toplamının 360'a bölünmesiyle tanımlanır; çıraklar ve staj yapan öğrenciler çalışan hesabına katılmaz.
Hazırlık sırasında aylık bordrodaki kişi sayısını yıllık hesap sonucu diye kopyalamayın. Kullanılan dönemi ve kaynağı kaydedin. Personel giriş ve çıkışlarının yoğun olduğu bir işletmede veriyi hangi dönemden aldığınızı açıklamak özellikle yararlıdır.
Hesap tablosunda her işletme için ayrı satır açın. Eksik bilgi varsa sıfır yazmak yerine “doğrulanacak” olarak işaretleyin. Sıfır çalışanla henüz temin edilmemiş çalışan verisi aynı durum değildir. Mali müşavirinizle kaynak kayıtları karşılaştırarak farkın nedenini belirleyin; açıklamasız bir toplam üzerinden başvuru hazırlamayın.
KOBİ mali veri birleştirme dosyasını izlenebilir tutun
Bağlı işletmelerin bağlılarının verileri de tamamen eklenir; buna karşılık yönetmeliğin 10/3 maddesindeki dışarıda bırakılan ortaklık zincirlerini bütün grup şirketleriyle birlikte gelişigüzel toplamayın.
Çalışma dosyanızda net satış hasılatı ile mali bilanço toplamını ayrı sütunlara yazın. Farklı şirketlerin verilerini bir araya getirirken para birimini, hesap dönemini ve kaynağı açık tutun. Sonuç satırının yanında hangi işletmenin ne kadar katkı verdiği görülebilsin.
Aynı işletmenin iki farklı bağlantı üzerinden dosyaya geldiğini fark ederseniz toplamı doğrudan kabul etmeyin; hesabın dayanağını inceleyin. Konsolide tablo ile işletmenin kendi verisini birbirinden ayırın. Belge adı, dönemi ve hangi rakamın alındığını gösteren kısa bir not, sonradan yapılan kontrolü kolaylaştırır.
Bu çalışma önerileri, resmî formun yerine geçen yeni bir belge zorunluluğu değildir. Amacı, beyana aktarılacak rakamın izini korumaktır.
İşletme Beyanı ekranını hesap dosyasıyla karşılaştırın
KOSGEB İşletme Beyanı oluşturma kılavuzu, ortak veya bağlı işletme sorularını, mali bilgileri ve SGK prim günü verilerini ayrı adımlarda ele alır. İdari kayıttan gelen bilgi farklı görünüyorsa yenileme ve belgeyle açıklama adımlarını inceleyin. Güncel ekrandaki yönlendirmeyi esas alın.
Hazırladığınız hesapla ekrandaki sonuç uyuşmuyorsa önce veri ve ilişki bilgilerini karşılaştırın. İstenen sonuca ulaşmak için rakam değiştirmeyin. Hangi alanın, hangi belgeyle ve neden düzeltilmesi gerektiğini açıklayın.
KOSGEB'in başlangıç açıklaması, beyan kontrolünü ayrıca tanımlar. Beyanı göndermekle destek başvurusunun kabulünü aynı işlem olarak değerlendirmeyin. Genel süreç için KOSGEB işletme uygunluğu rehberimizi kullanabilirsiniz.
Başvuruya geçmeden önce altı kontrol
Dosyanızı şu sorularla gözden geçirin:
- Kimlik: Aynı şirket bütün belgelerde doğru unvan ve kimlikle mi gösteriliyor?
- İlişki: Her payın yönü ve dayanağı anlaşılır mı?
- Dönem: Kullanılan kayıtların hangi hesap dönemine ait olduğu belli mi?
- Hesap: Ham veri, uygulanan oran ve sonuç ayrı görülebiliyor mu?
- Eksik: Henüz doğrulanmayan bilgi açıkça işaretlenmiş mi?
- Uyum: Hesap dosyasıyla beyan ekranı arasındaki farklar açıklanmış mı?
Listenin sonunda yalnız “uygun” yazmak yerine açık konuları ve bunları kimin tamamlayacağını belirtin. İşletme büyüklüğü incelemesini seçilen programın sektör, faaliyet ve diğer başvuru koşullarıyla ayrıca eşleştirin.
HibeRaporu ekibiyle belgelerinizi ve başvuru adımlarınızı düzenleyin. Eksik kayıtların tamamlanması, dosyanın hazırlanması ve süreç takibinde sizinle ilerliyoruz. Beyan verileri ilgili şirket kayıtlarıyla doğrulanır; nihai uygunluk ve destek kararı ilgili kuruma aittir.