Teşvik belgesi leasing makine alımı, yatırımcıya ait belgenin kapsamındaki ekipmanın finansal kiralama şirketi üzerinden temin edilmesiyle planlanır. Yatırımcı, kiralama şirketi ve satıcı; makine listesi, sözleşme, fatura ve teslim bilgilerini aynı işlem üzerinden eşleştirmelidir. Finansman teklifinin kabul edilmesi, teşvik kapsamı ve vergi uygulamasının da tamamlandığı anlamına gelmez.
HibeRaporu ekibiyle makine alım dosyanızı hazırlayın. Şirket belgelerini, teknik ekipman listesini ve eksikleri birlikte kontrol ediyor; başvuru, revizyon ve sonuç takibini yürütüyoruz. Leasing şirketinin finansman değerlendirmesi ve vergi işlemleri ise kendi yetkili taraflarınca ayrıca ele alınır. Genel kapsamı makine alımında yatırım teşvik belgesi rehberinden inceleyebilirsiniz.
Yatırımcı ile kiralama şirketinin görevleri nasıl ayrılır?
Yatırımcı üretim ihtiyacını ve belge kapsamındaki makineyi belirler. Kiralama şirketi finansman koşullarını değerlendirir, sözleşme ve temin sürecini yürütür. Satıcı da teknik özellik, fiyat, teslim ve belge bilgilerini işlem yapısına uygun hazırlar. Bu görevlerin birbirine karışması, özellikle sonradan değişen model ve faturalar bakımından sorun çıkarabilir.
2025/1 sayılı Uygulama Tebliği’nin 23. maddesi, belge kapsamındaki makinelerin tamamının veya bir kısmının finansal kiralamayla teminine imkân verir. Kiralama şirketinin KDV istisnası ve gümrük muafiyetinden yararlanması için yatırımcıyla sözleşme yapılması ve ilgili makine listesinin Genel Müdürlükçe onaylanması gerekir. Yerli temin veya ithalat, yatırımcının belgesi dikkate alınarak kiralama şirketi adına yapılır.
Bu nedenle kiralama şirketi teşvikli yatırım dosyasına katıldığında, yatırımcının belge numarası ve ilgili liste kalemleri açıkça paylaşılmalıdır. Satıcının doğrudan yatırımcıya satış için hazırladığı taslağın aynı şekilde kullanılacağını varsaymayın. Fatura muhatabı ve işlem belgeleri, taraflarca satın alma öncesinde netleştirilmelidir.
Finansal kiralama yatırım teşviki için hangi tutarlar kontrol edilir?
Yatırımın genel asgari tutarı ile leasing işlemine konu makine toplamı ayrı kontrollerdir. 9903 sayılı Kararın 5. maddesi, her finansal kiralama şirketi için makine ve teçhizat toplamına ilişkin ayrıca asgari tutar düzenler. Güncel eşik ile belgenin dayandığı mevzuatı doğrulayın; yatırımın toplam büyüklüğünü tek başına yeterli görmeyin.
Birden fazla kiralama şirketi düşünülüyorsa hangi ekipmanın hangi sözleşmeye bağlanacağı baştan yazılmalıdır. Makine paketi bölündüğünde her işlemdeki toplamın ve belge bağlantısının yeniden kontrol edilmesi gerekir. Vade, peşinat veya aylık taksit uygun görünse bile teşvik koşulları ayrıca sağlanmalıdır.
Nakit planında makine bedeliyle nakliye, kurulum, sigorta ve finansman kalemlerini ayrı gösterin. Bunların hangi tarafça karşılanacağını teklif üzerinden belirleyin. Ticari maliyetin toplamıyla teşvik hesabında dikkate alınan tutarın her zaman aynı olacağını varsaymayın.
Sözleşme ve liste onayını hangi sırayla izlemelisiniz?
İşe ekipmanın teknik kapsamını ve yatırımın belge durumunu kontrol ederek başlayın. Makinenin adı, modeli, miktarı ve işlevi; teklif, teşvik listesi ve sözleşme arasında eşleşmelidir. Liste onayını gerektiren işlemde bekleyen talebi onaylanmış kayıt gibi kullanmayın.
Çalışma dosyanızda aşağıdaki aşamaları ayrı işaretleyebilirsiniz:
- Yatırım ihtiyacı ve teknik teklifin netleştirilmesi.
- Belge kapsamı, süre ve finansal kiralama koşullarının kontrolü.
- Finansman değerlendirmesi ve sözleşme bilgilerinin hazırlanması.
- İlgili makine listesinin onay durumunun doğrulanması.
- Fatura, yerli temin veya ithalat ve teslim belgelerinin eşleştirilmesi.
- Ödeme planı, kullanım ve sözleşme sonu işlemlerinin takibi.
Bu liste bir hazırlık düzenidir; resmî başvuru ekranındaki bütün işlem adımlarının yerine geçmez. 9903 sayılı Karar, müracaattan önce gerçekleşen yatırım harcamalarını kapsam dışında tutar. Bu nedenle sipariş, ödeme ve teslim tarihlerini önceden inceleyin; leasing seçeneğinin geçmişte yapılmış her alımı sonradan teşvikli hale getireceğini düşünmeyin.
Leasing teşvik belgesi fatura ve KDV kontrolü nasıl yapılır?
Makinenin kiralama şirketine teslimi ile şirketin yatırımcıya düzenlediği kira faturaları farklı işlemlerdir. GİB KDV Genel Uygulama Tebliği’nin finansal kiralama bölümü, yatırımcının belgesi ve ekli liste üzerinden kiralama şirketinin makineyi istisna kapsamında temin edebilmesini açıklar. Makinenin kiracıya kullandırılması ise genel esaslara göre KDV’ye tabidir. Dolayısıyla bütün kira faturalarını otomatik olarak KDV’siz kabul etmeyin.
Somut işlemde istisna belgesini, ekipmanın niteliğini ve uygulanacak oranı mali müşavirinizle ve kiralama şirketiyle doğrulayın. Teşvikli alım ifadesinden tek bir oran veya bütün ödemeler için ortak vergi sonucu çıkarmayın. İstisna belgesinin temel kullanımı için teşvikli makine KDV rehberine geçebilirsiniz.
Fatura dosyasında hangi belgenin satıcıdan kiralama şirketine, hangisinin kiralama şirketinden yatırımcıya ait olduğunu ayırın. Makineye ilişkin kayıt ile dönemsel kira kaydını birbirinin yerine koymayın. Teknik kabul ve teslim belgelerindeki ekipman tanımını da aynı liste kalemine bağlayın.
Model veya kiralama şirketi değişirse ne kontrol edilir?
Yeni teklif geldiğinde yalnız toplam fiyat farkına bakmayın. Makinenin kapasitesi, miktarı, işlevi veya tedarik biçimi değişmiş olabilir. Mevcut onaylı kayıtla yeni talep arasındaki farkı çıkarın; revizyon ve onay gerekliliğini işlem yapılmadan açıklığa kavuşturun.
Tebliğ, makinenin başka finansal kiralama şirketine devrini yatırımcının uygun görüşüne ve Genel Müdürlüğün onayına bağlar. Bu nedenle taraf değişikliğini yalnız şirketler arasındaki ticari mutabakatla tamamlanmış saymayın. Sözleşme, liste, fatura ve teslim kayıtlarının son durumu aynı dosyada izlenmelidir.
Tamamen temsili örnek: İki ekipman için leasing planlayan bir üreticinin, ekipmanlardan birinin modelini değiştirdiğini düşünelim. Kiralama şirketinin yeni modeli finanse etmeyi kabul etmesi, önceki liste onayının değişen makineyi kapsadığını göstermez. Üretici teknik farkı, belge kaydını ve işlem belgelerini yeniden eşleştirir. Bu örnek gerçek müşteri sonucu veya destek kabulü değildir.
Teslimden sonra hangi kayıtlar izlenmeli?
Sözleşme numarası, makine listesi, fatura, seri numarası, teslim ve kabul kayıtları ile ödeme planını birlikte saklayın. Eksik teslim veya farklı ekipman varsa dosyanın tamamlandığını varsaymadan taraflarla açıklığa kavuşturun. Yatırımın uygulama ve tamamlama sürecini, kiralama takviminden ayrı takip edin.
Sözleşmenin feshi, yatırımın gerçekleşmemesi veya mülkiyet geçişindeki sorunlar destek ve vergi sonuçları doğurabilir. Tebliğ bu durumlarda desteklerin geri alınmasına ilişkin hükümler içerir. Leasing şirketiyle çalışmak yatırımcının belgeye ilişkin bütün sorumluluklarını ortadan kaldırmaz; değişiklikleri ilgili taraflarla zamanında değerlendirin.
HibeRaporu ile finansal kiralama dosyanızı planlayın. Belge kapsamını ve eksikleri netleştirip başvuru ve revizyon hazırlığını satın alma süreciyle ilişkilendiriyor, sonuç takibinde yanınızda oluyoruz. Nihai teşvik uygunluğu, finansman kabulü ve vergisel uygulama ilgili kurumların değerlendirmesine bağlıdır.