Teşvikli makine KDV istisna belgesi uygulamasında yatırım teşvik belgenizi, ekli makine listesini ve vergi dairesinden alınan istisna belgesini birlikte kontrol edin. Makinenin listede bulunmasıyla teslimin istisna koşullarını sağlaması aynı kontrol değildir. Satıcıyla belge ve miktar eşleştirmesini teslim işleminden önce netleştirin.
HibeRaporu şirket belgelerinizi, yatırım planınızı ve makine kayıtlarınızı birlikte inceler. Eksikleri belirler, dosya hazırlığını, başvuru ve revizyon takibini sizinle yürütür. Makine alım dosyanızı birlikte değerlendirelim; satın alma planıyla teşvik belgelerinizin aynı işlemi tarif ettiğinden emin olalım.
Üç belgeyi birbirinin yerine kullanmayın
Yatırım teşvik belgesi yatırımın kapsamını gösterir. Ekli makine listesi, almayı planladığınız ekipmanın belgeyle ilişkisini açıklar. KDV istisna belgesi ise vergi uygulamasında ayrıca ele alınır. Hazırlık dosyanızda bunları farklı kayıtlar olarak saklayın; yalnız birinin çıktısını tedarikçiye iletmekle bütün işlemin tamamlandığını varsaymayın.
9903 sayılı Kararın 14’üncü maddesi, teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın yerli teslimleriyle ithalinde KDV istisnası çerçevesini düzenler. Bu, şirketin bütün alımlarının KDV’siz olduğu anlamına gelmez. İncelemeyi satın alınacak mal ve ilgili belge üzerinden yapın.
Belgeyi henüz hazırlıyorsanız yatırım teşvik belgesi başvuru rehberimizden başlayabilirsiniz. Başvuru taslağı, onaylı belge ve satın alma işlemini ayrı aşamalar olarak izleyin.
Vergi dairesinden alınan istisna belgesi neyi doğrular?
GİB’in KDV Genel Uygulama Tebliğinin II/B-5.2 bölümünde, alıcının bağlı olduğu vergi dairesinden istisna belgesi alarak satıcıya veya gümrüğe sunması açıklanır. KDV mükellefiyeti ve makinenin indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanılması da değerlendirilir. Yalnız “teşvik belgemiz var” açıklamasıyla işlem planlamayın.
İstisna belgesindeki işletme bilgilerini yatırım dosyanızla karşılaştırın. Unvan veya şirket yapısında değişiklik olduysa eski çıktının güncel durumu gösterdiğini kabul etmeyin. Çelişkinin hangi kayıttan kaynaklandığını belirleyip ilgili birimle açıklığa kavuşturun.
Belgeyi temin ederken güncel resmî işlem yönlendirmesini izleyin. İnternetteki eski ekran görüntüsünde bulunan menü adını aramakla sınırlı kalmayın. İstenen belgenin türü veya kapsamı belirsizse vergi daireniz ve mali müşavirinizle işlem özelinde değerlendirin.
Makine listesindeki kalemi gerçek alımla eşleştirin
KDV istisna belgesi ve makine listesi kontrolünde ekipmanın teknik adını, miktarını ve ilgili satırı birlikte okuyun. Tedarikçinin ticari ürün adıyla listedeki teknik açıklama farklı olabilir. Bu farkı görmezden gelmek yerine aynı makinenin tarif edilip edilmediğini teknik sorumluya doğrulatın.
GİB Tebliği, listede her makine için belirtilen miktarın aşılamayacağını ve önceki teslimlerin kontrolünü açıklar. Parça parça alım varsa yalnız son faturayı incelemeyin; aynı kalemden daha önce alınan miktarı da dosyada görünür tutun.
Ürün veya adet değiştiğinde eski listeyi yeni alıma zorla uyarlamayın. Hangi belge ve sistem kaydının güncellenmesi gerektiğini işlemden önce değerlendirin. Bekleyen revizyonu tamamlanmış gibi gösteren bir dosyayla tedarikçiye talimat vermeyin.
Liste, satıcı ve fatura kontrolünü tek kayıtta toplayın
Aşağıdaki tablo şirket içi hazırlık örneğidir; resmî form değildir. Her alım için kayıt açarak belgenin hangi soruya cevap verdiğini belirleyebilirsiniz.
| Kontrol | Karşılaştırılacak bilgi | Açık soru |
|---|---|---|
| Liste kalemi | Teknik ad ve miktar | Alınacak ekipmanla aynı mı? |
| Satıcı | Teklif ve fatura bilgileri | İşlemi hangi firma yapıyor? |
| Fatura | Açıklama, adet ve belge ilişkisi | Doğru kaleme bağlandı mı? |
| Önceki alımlar | Aynı kalemin teslim kayıtları | Miktar aşımı var mı? |
Kontrolü yalnız satın alma ekibine bırakmayın. Teknik ekip ürün eşleşmesini, mali ekip vergi ve fatura uygulamasını, başvuru sorumlusu belge sürümünü inceleyebilir. Aynı eksiklik için farklı kişilerin farklı düzeltmeler yapmasını önlemek üzere son kararı ve kullanılan sürümü kaydedin.
Teşvikli makine fatura düzenleme öncesinde ne kontrol edilmeli?
Satıcıya yatırım belgesi, ilgili liste ve istisna belgesiyle hangi makine için işlem yapılacağını açık iletin. Fatura açıklamasıyla teklif ve teslim kaydı arasında bağlantı kurulabilsin. Eksik bilgiyi yalnız e-posta konusu veya dosya adıyla açıklamaya çalışmayın.
Bakanlığın E-TUYS Kullanım Kılavuzu, yerli makine işlemlerinde doğrulama ve gerçekleşme/fatura kayıtlarını ayrı ele alır. Erişilebilir kılavuzun sürümü eski olduğundan güncel ekranı ve resmî yönlendirmeyi ayrıca kontrol edin; buradaki menüleri değişmez işlem sırası saymayın.
Yatırım teşvik KDV istisnası uygulamasını, faturaya yalnız bir açıklama eklenmesi olarak görmeyin. Listede ve belge kapsamında bulunma koşulları işlemden önce değerlendirilmelidir. Tereddüt varsa satıcının mali sorumlusu, kendi mali müşaviriniz ve ilgili kurumla somut ekipman bilgisi üzerinden görüşün.
Temsili örnek: İki ayrı teslimi aynı liste satırından takip etmek
Bir işletmenin listesinde iki adet aynı makine bulunduğunu ve alımın iki teslimde yapılacağını düşünelim. Hazırlık sorumlusu ilk teslimin faturasıyla miktarını kaydeder; ikinci işlem öncesinde aynı kalemdeki önceki alımı kontrol eder. Tedarikçinin ürün adı farklı yazılmışsa teknik eşleştirmeyi yeniden yapar.
Bu örnek gerçek müşteri işlemi veya vergi dairesi onayı değildir. Amaç, her faturayı diğer teslimlerden bağımsız değerlendirmemeniz gerektiğini göstermektir. Liste, teslim ve fatura arasındaki ilişki dosya boyunca izlenebilir kalsın.
Teslimden sonra belge bütünlüğünü koruyun
Satıcıdan gelen son faturayı ve teslim kayıtlarını kontrol edilen belge sürümüyle birlikte saklayın. Tutar, adet veya teknik özellikte fark varsa nedenini açıklığa kavuşturun. Yalnız faturayı arşivlemekle yatırım dosyasındaki gerçekleşme takibinin tamamlandığını varsaymayın.
HibeRaporu makine listesiyle yatırım anlatımının uyumunu inceler; dosya hazırlığını, eksik tamamlamayı ve revizyon takibini sizinle yürütür. Teşvikli alım hazırlığınızı ekibimizle görüşün. Vergi uygulamasını işlem özelinde mali müşaviriniz ve ilgili kurumla doğrulayarak ilerleyin; belge hazırlığı kendiliğinden istisna hakkı oluşturmaz.