Maden arama projesinde yatırım kararı, sahanın teknik potansiyeliyle hukuki ve mali hazırlığın birlikte ilerlemesini gerektirir. Sondaj hizmeti için teklif alınması, ruhsat ve izin süreçlerinin tamamlandığı anlamına gelmez. Benzer biçimde geçerli bir ruhsatın bulunması, planlanan bütün harcamaların destek kapsamına girdiğini göstermez.

Bu rehber, maden arama teşvikleri araştıran yatırımcıların ruhsat, faaliyet, ekipman ve harcama takvimini aynı hazırlık dosyasında düzenlemesini anlatır. Somut destek kapsamı madenin türü, yatırımın niteliği ve güncel düzenlemeler üzerinden belirlenmelidir. Buradaki çizelge resmî teknik proje veya izin başvurusu yerine geçmez.
Arama, çıkarma ve işleme faaliyetlerini açık ayırın
Madencilikte farklı aşamalar farklı ihtiyaçlar doğurur. Sahanın araştırılması, madenin çıkarılması ve elde edilen malzemenin işlenmesi aynı yatırım işi değildir. Proje tanımında hangi aşamanın finanse edilmek istendiğini açık yazın. Bir işleme tesisine ait ekipman listesini arama yatırımının gerekçesi gibi sunmayın.
Maden arama teşvikleri için ön incelemede faaliyetin nerede, hangi hak ve belgeyle yürütüleceği belirtilmelidir. Başvuranın şirket unvanı, ruhsat sahibi ve sözleşme tarafları arasında farklılık varsa bunları açıklayın. Birbirine bağlı şirketlerin belgelerinin, tüzel kişilik farkı yokmuş gibi birleştirilmesi uygun bir dosya yöntemi değildir.
Ruhsat kartını faaliyet planının önüne koyun
MAPEG'in belge ve raporlar bölümü arama projesi, ruhsat ve arama dönemlerine ilişkin raporlar için kaynak sunar. Hangi belge ve bildirimin ne zaman gerektiği güncel mevzuat ve yetkili teknik süreç üzerinden belirlenmelidir. Eski bir dosyadaki formun başlığı benziyor diye yeni dönem için aynen kullanılacağını varsaymayın.
İç takip kartında ruhsat kimliği, saha, ilgili dönem, geçerlilik ve sorumlu teknik ekip bulunabilir. Beklenen izin veya kurumsal işlem için ayrı durum alanı açın. “Başvuruldu” kaydını “onaylandı” şeklinde göstermeyin. Harcama takviminde bu ayrım görünür değilse yükleniciyle yapılan ticari taahhüt, uygulama takviminin önüne geçebilir.
| Hazırlık katmanı | Kontrol sorusu | Çalışma çıktısı |
|---|---|---|
| Hukuki kapsam | Hak ve belgeler hangi faaliyet için geçerli? | Ruhsat ve işlem durum çizelgesi |
| Teknik plan | Hangi araştırma hangi kararı destekleyecek? | Aşamalı iş ve veri planı |
| Harcama | Hizmet ve ekipman ne zaman gerekli? | Gerekçeli satın alma takvimi |
| Destek | Somut yatırım hangi koşula giriyor? | Güncel düzenlemeye dayalı uygunluk soruları |
Araştırma aşamalarını karar noktalarına bağlayın
Proje ekibi her aşama için hangi verinin üretileceğini ve bu verinin bir sonraki kararı nasıl etkileyeceğini tanımlamalıdır. Ön çalışma sonunda beklenen bulgu elde edilmezse daha pahalı aşamaya otomatik geçilmemelidir. Bu yaklaşım finansal kaynağın teknik bilgiyle birlikte yönetilmesini sağlar.
Varsayımsal bir araştırma bütçesi ön inceleme, saha çalışması ve ileri araştırma olarak üç aşamaya ayrılsın. Burada tutar veya faaliyet asgarisi önerilmemektedir. Her aşamada devam, revizyon veya durdurma kararı için sorumlu kişi ve veri eşiği tanımlanabilir. Resmî faaliyet yeterlilikleri ise ayrıca ilgili kurallardan kontrol edilir.
Teşvik sisteminde koşulları yatırım özelinde inceleyin
Yatırım desteklerine ilişkin resmî açıklamalar, madencilikte ruhsat, faaliyet türü ve özel şartların birlikte ele alındığını gösterir. Bu nedenle maden arama teşvikleri hakkında genel bir başlık görmek yeterli değildir. 9903 yatırım teşvik belgesi incelemesinde güncel karar, ekler ve uygulama düzeni üzerinden somut yatırımın kapsamı araştırılmalıdır.
Öncelikli yatırım konuları ve hedef yatırımlar teşvik listesi farklı değerlendirme başlıklarıyla karşılaşılmasına yol açabilir. Bir başka maden türü için verilen geçmiş yanıtı kendi projenize doğrudan uygulamayın. İstisna ve hariç tutulan faaliyetleri de okuyun. Yalnız sektörün desteklendiğini anlatan kısa tanıtım cümlesine dayanarak ekipman siparişi vermeyin.
Satın alma ve finansman tarihlerini uyumlu kurun
Teklifin geçerlilik tarihi, hizmet başlangıcı ve ekipmanın teslimi birbirinden farklıdır. Tedarikçiye peşinat verilmesiyle işin destek kapsamına girme tarihi arasında sorun oluşmaması için tarih koşullarını önceden doğrulayın. Teşvik belgeli makine KDV istisnası gibi bir unsur araştırılıyorsa ilgili malın kapsamı ve işlem usulü ayrıca incelenmelidir.
Bütçede döviz, ulaşım, saha erişimi ve hizmet süresi gibi maliyeti değiştirebilecek varsayımları kaydedin. Araştırma süresi uzarsa finansman ihtiyacının nasıl değişeceğini gösterin. Destek beklentisini kesin gelir gibi kullanmak yerine, destek bulunmayan senaryoda yatırımın hangi aşamaya kadar sürdürülebileceğini de hesaplayın.
Arama yatırımının destek araştırmasını teşvikler kataloğundaki kaynaklarla daraltabilirsiniz. Katalogdaki durum bilgisini başvuru öncesinde resmî kaynaktan doğrulayın.
HibeRaporu ile yatırım sorularını düzenleyin
Hibe Raporu analiz panelinde şirketin faaliyetini, yatırım yerini ve araştırma amacını açık tanımlayarak devlet destekleri uygunluk analizi hazırlığı yapabilirsiniz. Arama, çıkarma ve işleme ihtiyaçlarını tek bir genel madencilik açıklamasına sıkıştırmayın.
HibeRaporu hizmetleri üzerinden oluşturulan devlet destekleri raporu, teknik ekiple mali işlerin aynı kapsamı konuşmasına yardımcı olabilir. Hibe ve teşvik danışmanlığı hazırlığı ruhsat, izin ve teknik sorumlulukların yerine geçmez; hangi bilginin hangi kurum veya belgeyle doğrulanacağını açık hale getirir.
Kaynaklar ve güncellik
Kaynak listesi 11 Kasım 2026 tarihli taslağa aittir. Erişim kontrolü, kaynağın bütün hükümlerinin güncellik onayı değildir; başvurudan önce yürürlükteki sürüm ve ilgili dönem doğrulanmalıdır. Aşağıdaki bağlantılardan güncel metni ve eklerini inceleyin. Sayısal örnekler ayrıca belirtilmedikçe tamamen varsayımsaldır.
