Kısmi süreli çalışan SGK teşviki kontrolünde önce çalışma ilişkisinin dayanağı, ardından prim günü ve prime esas kazanç doğrulanır; seçilen teşvikin çalışan ve işyeri şartları ayrıca incelenir. Çalışanın ayda otuz günden az bildirilmesi tek başına destek hakkı oluşturmaz. Tam zamanlı personel için hesaplanan indirimi aynı oranla küçültüp bordroya aktarmak da yeterli değildir. HibeRaporu’nun istihdam destekleri danışmanlığı, şirket belgelerini ve eksikleri birlikte değerlendirerek uygun programın başvuru ve takip sürecini planlamanıza yardımcı olur.
Önce kısmi çalışmanın dayanağını kontrol edin
İlk belge, tarafların imzaladığı yazılı kısmi süreli iş sözleşmesidir. Sözleşmedeki çalışma düzeni, süre ve ücret belirleme yöntemi ile gerçekleşen çalışmanın uyuşması gerekir. Personel dosyasına yalnızca “part time” yazılması hesap yöntemini doğrulamaz. Haftalık çalışma düzenini, emsal tam süreli çalışmayı ve ay içindeki puantajı birlikte inceleyin.
SGK’nın 2020/20 sayılı İşveren İşlemleri Genelgesi, kısmi süreli sözleşmelerde imzaların ve çalışma sürelerinin kontrolünü açıklar. Saat ücreti karşılığındaki çalışmanın prim günü hesabı da aynı metinde ele alınır. Bu nedenle önce sözleşmenin niteliğini belirlemek, sonra matematiksel işleme geçmek gerekir. SGK İşveren İşlemleri Genelgesi, kısmi süreli sözleşmeler bölümü
Kısmi istihdam bordro teşvik kontrolü için sözleşmeyi puantajdan bağımsız değerlendirmeyin. Sözleşmede kararlaştırılan düzenle fiili çalışma arasında fark varsa bu farkın nedenini kaydedin. Belge üzerindeki eski çalışma saatini koruyup güncel bordroyu farklı bir düzenden hazırlamak, sonraki karşılaştırmayı zorlaştırır.
Saat ücretli kısmi çalışmada prim günü nasıl bulunur?
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki, yazılı kısmi süreli sözleşmeye dayanan saat ücretli çalışma için ay içindeki toplam çalışma süresi 7,5 saate bölünür. Bölme sonunda kalan süre bir güne tamamlanır. Bu, sonucu aşağı yuvarlamak veya yalnızca yarımı aşan kesirleri yukarı almak anlamına gelmez. SGK Genelgesi, prim ödeme gün sayısı açıklaması
Yalnızca yöntemi göstermek için temsili bir çalışan düşünelim. Geçerli yazılı sözleşmesi bulunan, saat ücretli çalışanın ilgili ayda belgelenmiş toplam çalışması 72 saat olsun. Diğer özel durumların bulunmadığını varsayalım:
- Aylık çalışma süresi: 72 saat.
- Bölme işlemi: 72 / 7,5 = 9,6 gün.
- Kalan süre tamamlandığında bildirilecek prim ödeme günü: 10 gün.
Bu örnekte 9 gün bildirimi kesri aşağı atar. Otomatik 30 gün üzerinden teşvik hesaplamak ise örneğin dayanağıyla uyuşmaz. Ancak 10 gün sonucunu her türlü kısmi çalışma sözleşmesine uygulamayın: Saat ücretli çalışma şartı ve ilgili mevzuat kapsamı önemlidir. Ücretli izin, tatil veya başka bordro unsurları bulunan gerçek dosya ayrıca değerlendirilmelidir. Örnek, eksik gün nedenini veya teşvik hakkını kendiliğinden belirlemez.
Sadece puantaj varsa aynı hesabı yapabilir misiniz?
Hayır. SGK, yazılı kısmi süreli sözleşme olmadan puantajdaki giriş çıkış saatlerini toplayıp 7,5’e bölerek prim günü belirlenmesini kabul etmediğini açıklıyor. Bu durumda puantajdaki bir saatlik çalışma bile ilgili günün tam gün sayılması bakımından önem taşır. SGK’nın puantaj ve eksik gün duyurusu
Dolayısıyla önceki örnekte sözleşme dayanağını kaldırırsanız 72 saatten yine 10 gün bulup aynı sonucu kullanamazsınız. Eksik gün teşvik hesabı, yalnızca elektronik tablodaki bölme formülünden ibaret değildir. Eksik gün nedeninin fiili duruma dayanması ve belgelerle açıklanabilmesi gerekir. Kısmi çalışma, devamsızlık ve ücretsiz izin gibi farklı nedenleri aynı kayıt altında toplamaktan kaçının.
Prime esas kazancı gün sayısından ayrı doğrulayın
Prim günü, kazancın kendisi değildir. Bordrodaki net ödeme ile SGK prime esas kazancı da aynı alan olarak kullanmayın. Ücret ve prime tabi diğer ödemeler, istisnalar ile dönemsel alt ve üst sınırlar dikkate alınarak değerlendirilir. SGK’nın açıklaması, günlük kazancı alt sınırın altında kalan sigortalıların hesabında alt sınırın esas alınacağını belirtir. SGK prime esas kazanç açıklamaları
Kontrol dosyanızda çalışma saati, prim günü ve kazancı üç ayrı sütunda tutun. Kazanç farkı gördüğünüzde yalnızca gün sayısını değiştirerek eşitlemeyin; ücretin hangi döneme ait olduğunu ve ödemenin niteliğini araştırın. Böylece hesap hatası ile farklı ödeme unsurunun etkisini ayırabilirsiniz.
Part time personel prim desteği hangi şartlarla uygulanır?
Destek seçildikten sonra o programın şartlarına dönülür. Örneğin 6111 kapsamındaki teşvikte işe girişe bağlı koşullar, önceki altı aylık işsizlik durumu, fiili çalışma ve işyerindeki ortalamaya ilave istihdam şartı değerlendirilir. Kısmi çalışma bu kontrollerin yerine geçmez. Beyan ve prim ödeme yükümlülükleri de ilgili teşvikin kurallarına göre doğrulanır. SGK güncel teşvik listesi, genç ve kadın istihdamı bölümü
Hesabın dayandığı kazanç kapsamı da programa göre değişebilir. Bir desteğin prime esas kazanç üzerinden, başka birinin alt sınır üzerinden hesaplanması aynı bordroda farklı sonuçlar doğurur. İşyerinin çalışan ortalaması kontrolünü prim günü hesabıyla karıştırmayın; ortalama için ilgili teşvikin sayım yöntemini kullanın.
Aylık kontrol dosyasında neler bulunmalı?
Her personel ve dönem için aşağıdaki kısa dosyayı oluşturabilirsiniz:
- İmzalı sözleşme ve geçerli çalışma düzeni.
- Aylık puantaj ve toplam saatin dayanağı.
- Prim günü hesabı ile eksik günün açıklaması.
- Ücret bordrosu ve prime esas kazanç kontrolü.
- Seçilen teşvikin çalışan ve işyeri koşullarına ilişkin kayıtlar.
- Beyanname, tahakkuk ve ödeme karşılaştırması.
İlk üç belge tamamlanmadan destek tutarını kesinleştirmeyin. Son karşılaştırmada fark çıkarsa bunun kaynağını sözleşme, gün, kazanç veya teşvik şartı olarak işaretleyin. Genel mutabakat adımları için SGK teşvik raporu ve bordro kontrolü rehberini kullanabilirsiniz.
HibeRaporu ile şirketinizin istihdam desteklerini değerlendirmek, personel belgelerindeki eksikleri görünür hale getirir ve uygun program için izlenecek yolu netleştirir. Dosya hazırlığını, başvuru kontrollerini ve sonuç takibini ekibimizle planlayabilirsiniz. Bildirimlerinizi mali müşavirinizle doğrulayın; teşvik uygunluğu ve gerçekleşen tasarrufu, ilgili dönem kayıtları üzerinden ayrı ayrı değerlendirin.