HibeRaporu
← Tüm rehberler

SGK ve istihdam

İstihdam teşviklerinde ortalama çalışan hesabı nasıl yapılır?

6111 uygulamasında referans aylarını ve sayım kurallarını ayırın; bildirim yapılmayan ayları, küsuratı ve aylık ilave istihdamı örneklerle inceleyin.

İstihdam teşviki çalışan ortalaması hesabı, önce incelenen teşvikin referans dönemini ve sayım kurallarını belirleyerek yapılır. Bugünkü personel sayısını geçmiş altı aya bölmek yeterli değildir. Örneğin 6111 olarak bilinen uygulamada, işe girişten önceki altı aylık dönemdeki bildirimler ve ilgili ayın ilave istihdam koşulu birlikte değerlendirilir. HibeRaporu’nun istihdam belgeleri ve uygunluk değerlendirme hizmeti, bu kontrolün doğru çalışan, işyeri ve dönemle yürütülmesine yardımcı olur.

Önce hangi teşviki hesapladığınızı belirleyin

Ortalama ve ilave istihdam koşulu bütün SGK indirimlerinde aynı değildir. Bu yazıdaki hesap örnekleri, 4447 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesindeki genç, kadın ve mesleki belge sahibi çalışanlara ilişkin uygulamayı açıklar. Sonucu başka bir teşvik için doğrudan kullanmayın.

SGK’nın güncel açıklamasında bu uygulamanın çalışan ve işyeri şartları ayrı sıralanır. Yaş, önceki çalışma durumu, fiilî çalışma, bildirim, ödeme ve borç koşulları da incelenmelidir. Ortalama hesabının uygun çıkması, tek başına teşvik hakkının tamamlandığını göstermez. İşe girişin yürürlükteki kapsamda olup olmadığını da yeniden kontrol edin.

Çalışanın niteliğine ilişkin hazırlık için çalışan profili ve işyeri şartları rehberini kullanabilirsiniz. Burada ise sayısal kontrolün hangi kayıtlardan kurulacağını ele alıyoruz.

Referans altı ay nasıl seçilir?

6111 uygulamasında sigortalının işe alındığı aydan önceki aydan başlanarak geriye doğru altı aylık dönem esas alınır. İşe girişin olduğu ayı geçmiş ortalamanın içine eklemeyin. Her işe giriş için ilgili referans aralığını dosyada açıkça gösterin.

İşyerine farklı aylarda giren iki çalışan için referans ayları değişebilir. İlk çalışan için hesapladığınız ortalamayı bütün yeni personelin ortak eşiği saymayın. Aynı kişinin destek aylarını incelerken de işe girişine göre belirlenmiş referansı, her ay yeniden kayan bir ortalamayla karıştırmayın.

Şirket unvanıyla yetinmeden ilgili işyeri sicilini doğrulayın. Farklı şubelerin kayıtlarını gerekçesiz tek toplamda birleştirmeyin. Asıl işveren ve alt işveren ilişkisi varsa, bu ilişkiye uygulanacak özel sayım hükümlerini mali sorumlunuzla ayrıca değerlendirin.

Toplam sayı hangi ay sayısına bölünür?

SGK’nın 2011/45 Genelgesindeki hesapta, referans aralığında bildirilmiş toplam sigortalı sayısı aynı aralıkta bildirim yapılmış ay sayısına bölünür. Bu nedenle bölen her dosyada otomatik olarak altı değildir. Bazı aylarda sigortalı çalıştırılmadığı için bildirim yapılmamışsa, bu durumu ayrı gösterin.

Tamamen temsili olarak, altı aylık aralıkta dört ayın çalışan sayılarının 6, 8, 7 ve 9 olduğunu; diğer iki ayda sigortalı çalıştırılmadığı için bildirim yapılmadığını varsayalım. Toplam 30, bildirim yapılan ay sayısı dört olduğundan hesap 30 / 4 = 7,50 olur. Altıya bölmek farklı ve hatalı bir eşik üretir.

Ancak elinizde bulunmayan bir belgeyi “bildirim yapılmamış ay” olarak işaretlemeyin. Dosyanın eksik olmasıyla işyerinde gerçekten bildirim bulunmaması ayrı durumlardır. Hiç geçmiş bildirim bulunmayan yeni veya faaliyete ara vermiş işyerlerinde genelgedeki özel açıklamayı esas alın; sıfıra bölme yoluyla sonuç üretmeyin.

Küsurat ve aylık ilave istihdam kontrolü nasıl yapılır?

Genelgedeki kurala göre küsuratın 0,01–0,49 aralığındaki kısmı dikkate alınmaz; 0,50–0,99 aralığı bir üst tam sayıya tamamlanır. Bu kurala göre 7,50 ortalama sekiz olarak değerlendirilir. Yazılımınızın farklı bir yuvarlama yöntemi kullanmadığını kontrol edin.

Başka bir temsili senaryoda altı ayın sayıları 9, 10, 10, 11, 11 ve 12 olsun. Toplam 63 / 6 = 10,50, yuvarlanmış ortalama 11’dir. İlgili çalışanın diğer şartları sağladığı varsayımıyla, ilave istihdam koşulu için destek incelenen ayın sayısının bu eşiği aşması gerekir.

  • Ayın geçerli sigortalı sayısı 11 ise bu eşik aşılmış olmaz.
  • Sayı 12 ise örnekte bir kişilik ilave alan oluşur.
  • Sonraki ay sayı yeniden 11’e düşerse o ayın ilave istihdam koşulu tekrar değerlendirilir.

Bu örnekler gerçek müşteri sonucu veya kesin destek tutarı değildir. Aynı ortalamaya tabi iki adayın bulunması, bir kişilik ilave alandan ikisinin birden yararlanabileceği anlamına gelmez. Farklı işe girişlere bağlı eşikler varsa çalışan bazında ayrı kontrol gerekir.

Kimler çalışan sayısına dahil edilir?

6111 hesabında yalnız tam ay çalışanları saymak doğru olmaz. Genelge, ay içinde işe giren veya ayrılan sigortalıların da sayımda dikkate alınmasını açıklar. Aynı ay ayrılıp tekrar başlayan kişinin mükerrer satırları ise kişi sayısını ikiye çıkarmamalıdır.

Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile ilgili bildirime sıfır gün ve sıfır kazançla kayıtlı kişiler de genelgede sayım bakımından düzenlenir. Bu kayıtlardaki kişileri otomatik silmeyin. Bir kişinin ortalama sayısına dahil olmasıyla, kendisi için bu teşvikten yararlanılabilmesi ayrı sorulardır.

Asıl, ek ve iptal bildirimlerini birlikte inceleyin. Genelge, asıl ve ek belgelerdeki sayılardan iptal kayıtlarının etkisinin düşülmesini açıklar. Satır toplamını doğrudan çalışan toplamı kabul etmek yerine, son geçerli kayıtların hangi kişileri gösterdiğini belirleyin.

SGK teşvik çalışan sayısı tablosu nasıl hazırlanır?

Şirket içi kontrol dosyanızda şu alanlar yeterli bir başlangıç sağlar: çalışan kodu, işe giriş ayı, işyeri sicili, altı referans ay, her ayın geçerli sigortalı sayısı, bildirim yapılan ay adedi, ham ortalama ve yuvarlanmış eşik. Destek incelenen her ay için o ayın sayısını ve kontrol sonucunu ayrıca ekleyin.

İlave istihdam ortalama kontrolü sonucunu “diğer şartlar doğrulandı” alanından ayrı tutun. Kimlik bilgilerini gereksiz kopyalarda çoğaltmadan iç personel kodu kullanın. Hesap kaynağını ve kontrol zamanını kaydetmek, sonraki düzeltmelerin hangi sonuca etkili olduğunu anlamayı kolaylaştırır.

Bordro, bildirim ve rapor farklı görünüyorsa SGK teşvik raporu mutabakatı rehberindeki adımlarla farkı inceleyin. Başka bir değere ulaşmak için kayıtları değiştirmeyin; önce hangi kaydın ve kuralın esas alındığını açıklığa kavuşturun.

Uygulamadan önce son kontrolü tamamlayın

İşyeri çalışan ortalaması teşvik incelemesinin yalnız bir bölümüdür. Güncel SGK koşullarıyla çalışan kaydını, borç durumunu, bildirim ve ödeme işlemlerini birlikte doğrulayın. Eski genelgedeki tarih, tutar veya ekran bilgilerini güncel uygulama diye kullanmayın; burada genelgenin ortalama hesabı bölümü esas alınmıştır.

HibeRaporu ekibiyle istihdam dosyanızı birlikte değerlendirebilir, eksik belgeleri tamamlayıp uygun desteklerin başvuru ve sonuç takibini yürütebilirsiniz. Beyan ve düzeltme işlemlerini yetkili mali sorumlunuzla koordine edin. Uygunluk raporu, kurum onayı veya kesin tasarruf garantisi oluşturmaz.

Kaynaklar