İhracat siparişleri artarken yeni makine almak mantıklı görünebilir. Yine de makinenin devreye alınacağı tarih, müşterinin talep ettiği teslim hacmi ve kredinin geri ödeme takvimi birbirine uymazsa kapasite yatırımı beklenenden daha fazla nakit gerektirebilir. Yatırım dosyası, satın alma bedeli kadar bu zaman farkını da açıklamalıdır.

Hibe Raporu ile ihracata yönelik yatırım kredisi araştırmasına hazırlanırken üç bilgiye odaklanın. Mevcut kapasiteyi hangi süreç sınırlıyor, yeni ekipman ne zaman gelir üretecek ve işletme bu tarihe kadar ödemelerini nasıl karşılayacak? Bunların cevabı, kredi ürünü seçmeden önce yatırım ihtiyacının anlaşılmasını sağlar.
Makinenin kapasitesini hattın gerçek darboğazıyla karşılaştırın
Yeni makinenin saatte daha fazla üretim yapması, bütün hattın aynı oranda hızlanacağı anlamına gelmez. Kalite kontrol, paketleme, işgücü veya hammadde tedariki sonraki sınır olabilir. Mevcut üretim kapasitesini ölçerken hangi işlemde birikme yaşandığını gösterin. Satın alma teklifindeki teorik değerle üretim planındaki kullanılabilir kapasiteyi ayrı kaydedin.
Varsayımsal bir üretim hattının işleme kapasitesi ayda bin iki yüz, paketleme kapasitesi dokuz yüz birim olsun. Yeni makine işleme kapasitesini bin sekiz yüze çıkarırsa paketleme sorunu çözülene kadar sevk edilebilir ürün sayısı aynı sınırla karşılaşır. İhracata yönelik yatırım kredisi hazırlığında ek satış tahminini yalnız makinenin teknik broşüründen türetmeyin.
Krediye konu olabilecek harcamaları toplam bütçeden ayırın
Türk Eximbank'ın ürün açıklamasında üretime yönelik makine, teçhizat ve aksam harcamalarına ilişkin kapsam ve belge bilgileri bulunur. Ürünün harcama listesiyle ilgili açıklamalarına göre inceleme KDV hariç tutarlar üzerinden yapılır. Yatırımın bütün giderlerinin aynı kredi ürünüyle finanse edilebileceğini varsaymayın. İlgili istisnalar ve kabul edilmeyen kalemler güncel ürün metninden kontrol edilmelidir.
İşletmenin toplam bütçesinde kurulum, bina, eğitim, bakım veya işletme sermayesi gibi ek ihtiyaçlar olabilir. Hangi satırın kredi araştırmasına, hangisinin öz kaynağa veya başka bir finansman incelemesine konu olacağını yazın. İhracata yönelik yatırım kredisi ile yatırımın tamamını eş anlamlı kullanmak, açıklanmamış finansman boşluğu bırakabilir.
Satın alma, devreye alma ve tahsilatı aynı takvime yerleştirin
Makine bedelinin ödenmesiyle kapasitenin satışa dönüşmesi arasında kurulum, deneme üretimi ve müşteri kabulü bulunabilir. İç planda sipariş, ödeme, teslim, ilk ürün ve ilk tahsilat için ayrı tarihler belirleyin. Her tarihi dayandığı sözleşme veya varsayımla eşleştirin. Tarih değişirse nakit hesabını da yenileyin.
| Yatırım olayı | İşletmenin kaydı | Nakit etkisi |
|---|---|---|
| Makine siparişi | Son teklif ve ödeme şartı | Varsa ilk avans |
| Teslim ve kurulum | Tedarikçi takvimi ve kabul planı | Kalan ödeme ve yan giderler |
| Deneme üretimi | Test ve kapasite kaydı | Gelir oluşmadan devam eden giderler |
| İlk sevkiyat | Sipariş ve teslim belgesi | Tahsilatın başlangıç dayanağı |
| Kredi geri ödemesi | Bankanın güncel yazılı planı | Taksit ve likidite ihtiyacı |
İlk tahsilat geciktiğinde finansman açığını ölçün
Varsayımsal bir işletmede ilk sevkiyat dördüncü, tahsilat altıncı ayda bekleniyor olsun. Kurulum iki ay gecikirse kredi ödemesinin hangi tarihte başlayacağı ayrı kontrol edilmelidir. Ödemesiz dönem bulunması, her tür faiz veya giderin o dönemde doğmayacağını göstermez. Gerçek yükümlülük bankanın ödeme planından okunmalıdır.
İç senaryoda gecikme süresince ödenecek kira, ücret, bakım ve finansman giderini toplayın. Ardından bu tutarı kullanılabilir öz kaynakla karşılaştırın. İhracata yönelik yatırım kredisi araştırmasının amacı yalnız kredi tutarını büyütmek değil, yatırımın ödeme takvimini gerçekçi kılmaktır. Tahsilat tarihinin belirsiz olduğu yerde tek bir iyimser senaryoya dayanmayın.
Yatırım kredisini diğer finansman araçlarıyla doğru amaç üzerinden karşılaştırın
Yatırım taahhütlü avans kredisi farklı bir finansman düzenine dayanır. TCMB'nin talimatlar sayfasındaki güncel metni ve ilgili yatırım değerlendirmesini inceleyin. Bir şirketin 9903 yatırım teşvik belgesi araştırması yürütmesi, kredi başvurusunun da aynı koşullarla tamamlandığını göstermez. Vergi unsuru, kredi ve stratejik değerlendirme kendi dayanaklarıyla izlenmelidir.
İlk siparişin malzeme gideri için sevk öncesi ihracat kredisi, sevk edilmiş bir işlem için sevk sonrası reeskont kredisi gibi farklı başlıklar gündeme gelebilir. İhracata hazırlık kredisi araştırmasını da sermaye ekipmanı ihtiyacından ayrı tarif edin. Ürünün doğru adı, amacı ve geçerli koşulları finans kuruluşunun güncel açıklamasından alınmalıdır.
İmalatçı ile ihracatçının ilişkisini belgeleyin
Makineyi kullanan şirketle ihracatı gerçekleştiren şirket farklıysa ticari ilişkiyi açıklayan kayıtlar gerekebilir. Türk Eximbank ürün sayfası bu durumdaki belge hazırlığına ilişkin bilgi verir. Kurumun istediği belgeleri olayınıza göre doğrulayın. Yalnız grup şirketi olma veya ticari işbirliği bilgisine dayanarak aynı başvuru koşullarını varsaymayın.
Teşvik belgeli makine KDV istisnası ayrıca incelenecekse belge eki liste ve mali değerlendirmeyi kredi harcama listesinden ayrı takip edin. Bir kalemin bir dosyada incelenebilir görünmesi, diğer işlem bakımından kesin kabul anlamına gelmez. Son makine modeli ve fatura tutarı değiştiğinde her iki dosyanın da dayanaklarını kontrol edin.
Hibe Raporu ile yatırımın nakit boşluğunu görünür kılın
Hibe Raporu finansman kataloğunda yatırım ve işletme finansmanı seçeneklerini inceleyin. HibeRaporu panelinde faaliyet, kapasite ve yatırım hedefiyle devlet destekleri uygunluk analizi hazırlığı yapabilirsiniz.
Devlet destekleri raporu için son teklif, darboğaz ölçümü ve aylık nakit tablosunu birlikte paylaşın. Destek başvuru dosyası hazırlama görüşmesinde ihracata yönelik yatırım kredisi ihtiyacının hangi harcama ve teslim aşamasına bağlı olduğunu belirtin. Kredi uygunluğu ve kullandırım koşulları finans kuruluşunun güncel değerlendirmesiyle belirlenir.
Kaynaklar ve güncellik
Kaynaklar 11 Kasım 2026 tarihinde kontrol edildi. Aşağıdaki bağlantılardan güncel metni ve eklerini inceleyin. Sayısal örnekler ayrıca belirtilmedikçe tamamen varsayımsaldır.
Deneme üretiminin malzemesi ilk ticari siparişe yetecek mi?
Yeni presin ilk çalıştırmasında 30 levha ayar için ayrılmış, ilk müşterinin siparişi de 100 levha gerektiriyor olsun. Depoda 110 levha varsa makine zamanında çalışsa bile 20 levha eksik kalır. İşletme ihracata yönelik yatırım kredisi görüşmesinde ekipman ödeme takvimini anlatırken deneme partisinin hangi stoktan besleneceğini de gösterebilir. Eksik 20 levhanın sipariş gününü ve tedarik süresini yazın. İlk teslimi sınırlayan unsurun makine finansmanı mı yoksa üretim malzemesinin gelişi mi olduğu bu hesapta ayrılır.
