İhracat desteği organik bağ kontrolü, Türkiye’deki başvuru sahibiyle harcamayı yapan veya birimi işleten şirket arasındaki ortaklığın ilgili programın kurallarına göre belgelenmesidir. Aynı marka, benzer unvan veya ortak yönetici tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Önce hangi destek için başvurulduğu, ardından şirketler arasındaki hukuki ilişkinin hangi kayıtlarla gösterileceği belirlenir. HibeRaporu ile ihracat destek dosyanızı hazırlarken ortaklık belgelerini, eksikleri ve başvuru adımlarını birlikte değerlendiriyoruz.
Organik bağın bulunması, her harcamanın uygun olduğu anlamına gelmez. Başvuru sahibi, gideri üstlenen şirket, faaliyet ve ödeme kayıtları birbirini tamamlamalıdır. Genel program seçimi için ihracata başlayan işletmelerin destek haritasını inceleyebilirsiniz.
Organik bağ için bütün desteklerde aynı oran mı aranır?
Hayır. Örneğin Birim Kira Desteğine İlişkin Genelgenin 4’üncü maddesi, Türkiye’deki şirketin tüzel kişi olarak yurt dışındaki şirkete ortak olmasını organik bağ yollarından biri olarak sayar. Aynı maddede ortaklar üzerinden kurulabilecek diğer bağlar ve yurt dışı ortaklık oranının ödemeye etkisi ayrıca düzenlenir. Birim kira genelgesi, organik bağ esasları
E-İhracat Desteklerine İlişkin Genelgenin 32’nci maddesindeki tüzel kişi ortaklığı bendinde ise en az yüzde 51 şartı bulunur. Diğer bentlerde farklı ortaklık ve kontrol yolları açıklanır. Birim kira kuralını bu programa aynen taşımayın. E-ihracat genelgesi, organik bağ
Yurt dışı iştirak destek uygunluğu incelerken ilk çalışma notuna programın adını, dayanak maddesini ve kontrol edilen ortaklık yolunu yazın. Böylece “grup şirketiyiz” açıklaması yerine incelenebilir bir gerekçe sunarsınız. Bu ayrım, aynı şirket yapısının farklı desteklerde neden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.
Ortaklık şeması nasıl hazırlanır?
Şema, belgelerdeki ilişkinin okunmasını kolaylaştıran yardımcı çalışmadır. Resmî tescil veya pay sahipliği belgesinin yerine geçmez. Her kutuda şirketin tam unvanı, ülkesi ve kayıt numarası; her bağlantıda ise kimin hangi şirkette hangi oranda pay sahibi olduğu anlaşılmalı.
Doğrudan ortaklıkla, aynı gerçek kişi ortakların iki şirkette pay sahibi olmasını farklı bağlantılarla gösterin. Arada başka bir şirket varsa onu şemadan çıkarmayın. Dolaylı ortaklığı bir çizgiyle doğrudan ortaklık gibi sunmak, ilgili destek bendinin uygulanmasını belirsizleştirir.
Şemadaki her bağlantıya bir belge referansı ekleyin. Örneğin “yurt dışı sicil belgesi, ortaklık bölümü” veya “Türkiye’deki şirketin son pay sahipleri kaydı” şeklindeki not, inceleyen kişinin kaynağı bulmasını sağlar. Yüzdeleri yalnızca sunumu tamamlamak için yazmayın; toplam ve şirket kimliklerini dayanak kayıtla karşılaştırın.
İhracat desteği bağlı şirket belgeleri nelerdir?
Belge listesi destek türüne göre kontrol edilir. Birim kira desteğinin güncel EK-1A listesi, yurt dışı şirketin ortaklık yapısını gösteren belgeyle şirket tesciline ilişkin belgeyi ayrı başlıklar olarak ister. Tek bir tescil belgesinin bütün ortakları ve güncel oranları gösterdiğini varsaymayın. Birim kira desteği güncel başvuru ekleri
E-ihracat genelgesinin 31’inci maddesi, yurt içi sermaye yapısı için ticaret sicili gazetesi veya ilgili pay sahipliği kayıtlarını; yurt dışı şirket için ortaklık yapısını açıkça gösteren, Bakanlık yurt dışı temsilcisi onaylı tescil belgesini ve gerektiğinde kuruluş sözleşmesini açıklar. E-ihracatta ortaklık yapısının belgelenmesi
Dosyanızda şu kontrol sırasını kullanabilirsiniz:
- Türkiye’deki başvuru sahibinin güncel ortaklık kaydı.
- Yurt dışındaki şirketin tescil ve ortaklık bilgileri.
- Aradaki her şirket veya ortak için ilişkinin dayanağı.
- Hisse devri varsa değişikliği ve tarihini gösteren kayıt.
- İlgili programın istediği tercüme, onay ve ek belgeler.
Bu liste hazırlık önerisidir; resmî eklerin tamamı değildir. Belgelerdeki unvan farklılıklarını, eski adresleri veya değişmiş ortak adlarını açıklığa kavuşturun. Güncel ortaklığı eski kuruluş belgesinden çıkarmaya çalışmayın.
Tercüme ve onay kontrolünü nasıl yaparsınız?
Yabancı belgenin anlaşılır olmasıyla gereken onayın bulunması ayrı konulardır. Birim kira EK-1’in önemli notlarında İngilizce belgeler için tercüme kolaylığı ve incelemeci kuruluşun gerektiğinde tercüme istemesi açıklanır. Bu notu bütün ihracat desteklerinde geçerli bir muafiyet gibi kullanmayın. Birim kira EK-1 belge ve tercüme notları
Her belge için asıl kaynağı, düzenlenme tarihini, tercüme durumunu ve ilgili onay kaydını ayrı takip edin. Tercümede unvan veya ortaklık oranı farklı görünüyorsa dosyayı göndermeden önce nedeni belirleyin. Şirket içi şemanın düzeltilmesi, resmî belgedeki eksikliği tamamlamaz.
Temsili örnek: Yüzde 20 ortaklık nasıl okunur?
Türkiye’deki bir şirketin yurt dışındaki şirkette doğrudan yüzde 20 payı bulunduğunu varsayalım. Birim kira genelgesindeki tüzel kişi ortaklığı bendiyle e-ihracat genelgesindeki en az yüzde 51 arayan bendi aynı sonuçla işaretleyemezsiniz. İkinci bendin sayısal şartı bu payla karşılanmaz; diğer bentlerin koşulları ayrıca incelenir.
Bu temsili örnek bir destek onayı değildir. Organik bağ incelemesi sonrasında faaliyet, gider, başvuru dönemi ve diğer şartlar yine kontrol edilir. Yurt dışı şirket ortaklığı destek araştırmasında olumlu bir bağlantı bulunması, kira veya reklam faturasının otomatik kabulünü sağlamaz. Kira dosyasının diğer unsurları için yurt dışı kira desteği belgeleri rehberimize bakabilirsiniz.
Ortaklık değişirse dosyayı güncelleyin
Birim kira genelgesinin 9’uncu maddesi, ortaklık yapısındaki değişikliklerin bir ay içinde bildirim veya DYS güncellemesiyle iletilmesini düzenler. Organik bağın sona ermesi ayrıca ele alınır. Önceki ortaklığa göre hazırlanmış dosyayla yeni durumu açıklamadan ilerlemeyin. Birim kira genelgesi, ortaklık değişikliği
Şemayı, dayanak belgeleri ve açık başvuruların takip notlarını birlikte yenileyin. Değişikliğin tarihini ve hangi dosyaları etkilediğini kaydedin. HibeRaporu’nun belge kontrolü ve başvuru danışmanlığı ile bu bağlantıları inceleyip eksiklerin tamamlanmasını, dosya hazırlığını ve kurum yanıtlarının takibini ekibinizle planlayabilirsiniz.