Bir iş fikrini işletmeye dönüştürürken adres, ortaklık, ekipman ve ilk müşteri kararları birbirini etkiler. Destek araştırması da bu kararların içinde yer alır. Yeni işletme hibeleri hakkında okuduğunuz bir duyuruyu değerlendirmek için önce hangi aşamada olduğunuzu açıklamanız gerekir. Şirket henüz kurulmadı mı, yeni mi faaliyete geçti, yoksa mevcut işini farklı bir alana mı taşıyor?
Hibe Raporu ile yapacağınız ilk görüşmeye bu aşamayı anlatan kısa bir not hazırlayabilirsiniz. Hizmetlerimizi inceleyerek iş fikrinizin hangi bilgilerle değerlendirileceğini öğrenebilir, araştırmayı somut bir hazırlığa dönüştürebilirsiniz.
İş fikrini tek bir harcama kalemine indirgemeyin
İş kurma hibesi araştırırken önce müşteriyi ve sunacağınız ürünü açıklayın. Kimin hangi ihtiyacını karşılayacaksınız, bunun için hangi faaliyetleri yürüteceksiniz ve gelir nereden oluşacak? Almayı düşündüğünüz makine veya yazılım, bu iş modelinin içinde anlam kazanır.
İlk iş yerimi açarken devlet desteği arayan bir girişimci için kira ve dekorasyon en görünür giderler olabilir. Ancak programın destek yapısını bu giderlerden hareketle tahmin etmeyin. Hangi kalemlerin incelendiğini ve hangi başlangıç adımlarının beklendiğini seçilen programın resmî açıklaması üzerinden kontrol edin. Satın alma kararını, yalnız duyuruda görülen üst tutara bağlamak sağlıklı bir bütçe oluşturmaz.
Kuruluş tarihini ve başvuru aşamasını birlikte inceleyin
Şirket kurmadan hibe başvurusu sorusunun cevabını araştırırken programın kime ve hangi aşamada başvuru imkânı verdiğine bakın. Bazı araştırmalar girişimci adayına, bazıları kurulmuş işletmeye yöneliktir. İşletmenin kurulması, eğitimin tamamlanması veya başvuru kaydının açılması gibi adımların sırası her program için ayrıca değerlendirilmelidir.
Bir yıllık işletmeye hibe araştırmasında da yalnız şirketin yaşını söylemek yeterli olmaz. Hangi tarihin esas alındığını ve başvurunun hangi döneme ilişkin olduğunu belirleyin. KOSGEB'in Girişimci Destek Programı sayfası, farklı destek bileşenlerinin koşullarını ve ilgili formları birlikte sunar. Başvuracağınız tarihteki açıklamayı inceleyin.
Hukuki yapının ve ortaklıkların etkisini araştırın
Şahıs şirketi hibe desteği başlığı altında bulduğunuz bilgi, her programda aynı yararlanıcı tanımının kullanıldığı anlamına gelmez. Kuruluş türünüzü ve faaliyet kaydınızı programın başvuru sahibi açıklamasıyla karşılaştırın. Henüz kuruluş kararı vermediyseniz ticari, mali ve hukuki değerlendirmeyi ilgili uzmanlarınızla birlikte yürütün.
Ortaklı şirkete hibe çıkar mı sorusu için ortakların yalnız isimlerini listelemekle yetinmeyin. Pay oranları, temsil yetkisi ve başvuruda açıklanması istenen bağlantılar bakımından hangi kayıtların gerekeceğini araştırın. Şirket içinde kimin bilgi sağlayacağını belirlemek, sonradan yaşanan belge bekleyişini azaltır.
Genç girişimci hibeleri ve kadın girişimci hibeleri araştırmalarında da başlıkla yetinmeyin. İlgili programın destek türünü, başvuru sahibini ve ek koşullarını inceleyin. Girişimci profiline ilişkin bir unsurun bulunması, işletmenin faaliyet ve proje koşullarını değerlendirme gereğini ortadan kaldırmaz.
Duyurunun vaat ettiği destek türünü doğru okuyun
İnternette “hibe al” veya “devlet hibe” şeklinde yapılan kısa aramalar çok farklı sonuçlar getirebilir. Bir sonucun kredi, geri ödemeli destek, faiz desteği veya geri ödemesiz devlet desteği olup olmadığını kendi açıklamasından doğrulayın. Aynı kelimeyle tanıtılmış olmaları, nakit planında aynı etkiyi yaratacakları anlamına gelmez.
Esnafa hibe var mı sorusunu da faaliyetiniz ve ihtiyacınızla tamamlayın. İşletmeye yeni bir ekipman mı alınacak, üretim mi yapılacak, personel mi çalıştırılacak? KOBİ hibe destekleri araştırmasını bu ihtiyaca bağladığınızda, yalnız genel başlıklardan oluşan uzun bir liste yerine incelenebilir seçenekler elde edersiniz.
HibeRaporu programlar bölümünde farklı destek alanlarını araştırabilirsiniz. Her seçenekte programın kimlere yöneldiğini ve resmî kaynağını okuyun. İlk listenizde desteğin türünü ayrı bir sütuna yazın.
Başlangıç bütçesini ilk satışa kadar planlayın
Girişim planında ekipman bedelinin yanında stok, kira, işletme giderleri ve tahsilat zamanını da ele alın. Bir destek imkânının araştırılmasıyla şirketin harcamayı yapabilecek kaynağa sahip olması farklı konulardır. Destek ödemesine ilişkin belirsizlikleri bütçenizde görünür bırakın.
| Karar alanı | Hazırlık notu | Görüşmede netleştirilecek konu |
|---|---|---|
| Ürün ve müşteri | Kimin hangi ihtiyacı karşılanacak? | İş modelinin dayanakları |
| Kuruluş | Mevcut aşama ve planlanan tarih | Programla aşama ilişkisi |
| Ortaklık | Paylar ve iş bölümü | İstenecek ortaklık bilgileri |
| Harcama | Teklif ve ödeme takvimi | Hangi gider neden gerekli? |
| Finansman | Kaynak ve tahsilat varsayımları | En yoğun nakit ihtiyacı |
İlk görüşmeyi belge listesiyle tamamlayın
Hibe için iş planı hazırlarken anlatımı gerçek müşteri ihtiyacına ve faaliyetlere dayandırın. Hibe proje örnekleri, bir dosyanın nasıl düzenlenebileceğini görmenize yardımcı olabilir. Kendi işletmenizin müşterisi, mali verisi ve uygulama kapasitesi yerine başka bir örneğin rakamlarını kullanmayın.
Hibe başvurusu nasıl yapılır sorusuyla başlayan görüşme, hangi bilginin kimden isteneceği belirlenerek tamamlanmalıdır. Faaliyet kaydı, kuruluş ve ortaklık bilgileri, yatırım fikri ve ilk teklifler hazırsa bunları aynı dosyada tutun. Henüz oluşmamış bilgileri de açıkça belirtin.
Hibe Raporu'nun şirket paneli ve danışmanlık süreci, bu hazırlığı değerlendirmek için kullanılabilir. İşletmenizi bugün bulunduğu aşamayla tanıtın. Birlikte hangi destek başlığının neden inceleneceğini ve ilk somut hazırlık adımını belirleyelim.
