Yatırım kredisi aldığınızda anaparayı ve sözleşmedeki finansman giderini ödeme planına göre bankaya geri ödersiniz. Teşvik belgenizde faiz veya kâr payı desteği varsa, uygun bulunan finansman giderinin bir kısmını Bakanlık karşılayabilir. Yatırım teşvik finansman desteğini bütçeye yazarken bankadan kullanacağınız krediyi, hesaplamaya girebilecek kredi kısmını ve beklediğiniz destek ödemesini üç ayrı satırda izleyin. Tedarikçiye ödeme yapacağınız gün elinizde bulunması gereken para bu ayrımdan çıkar.
Belgedeki sabit yatırım tutarı kredi hesabını nasıl etkiler?
9903 sayılı Karar’ın 15. maddesine göre Türk lirası cinsinden en az bir yıl vadeli yatırım kredisinde, belgede kayıtlı sabit yatırım tutarının en fazla yüzde 70’ine karşılık gelen kredi kısmı faiz veya kâr payı desteği hesabına girebilir. Yatırımcı desteği talep eder ve Bakanlık uygunluğunu değerlendirir. Destek puanı için yatırım programı, kredi kullanım tarihi ve ilgili tarihlerdeki TCMB bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı dikkate alınır. 9903 sayılı Karar, madde 15
Örneğin onaylı belgenizdeki sabit yatırım tutarı 20 milyon TL ise bu tutarın yüzde 70’i 14 milyon TL’dir. Bankayla 16 milyon TL kredi için anlaşsanız bile desteğe esas kredi kısmına ilişkin bu sınır 14 milyon TL olarak kalır. Yalnız 10 milyon TL kullanırsanız ödeme planını fiilen kullanılan kredi üzerinden kurarsınız. Her iki durumda da bankanın kredi kararı ve Bakanlığın destek değerlendirmesi ayrıca sonuçlanmalıdır.
Temsili hesapta banka ödemesi ve destek tutarı
Bir işletmenin 20 milyon TL’lik belgeli yatırımında 16 milyon TL kredi kullandığını düşünelim. Aşağıdaki hesap yalnız ilk üç ayı gösterir. Yıllık kredi faizini yüzde 30, uygulanabilir destek puanını örnek olarak 8 puan alalım. Anapara bu dönemde sabit, dönem uzunluğu yılın dörtte biri olsun. Masraf, komisyon, vergi ve bileşik faiz hesaba dahil edilmemiştir. Belge ve harcamaların uygun, program tavanında yeterli bakiye bulunduğunu varsayalım.
| İlk üç ay için kontrol | Temsili işlem | Tutar |
|---|---|---|
| Bankanın hesapladığı faiz | 16.000.000 TL × %30 × 3/12 | 1.200.000 TL |
| Desteğe esas kredi kısmı | Kullanılan 16 milyon TL ile 14 milyon TL sınırının küçüğü | 14.000.000 TL |
| Dönem için tahmini destek | 14.000.000 TL × %8 × 3/12 | 280.000 TL |
| Destek bu tutarda ödenirse işletmenin üstleneceği faiz | 1.200.000 TL − 280.000 TL | 920.000 TL |
Bu örnekte 8 puan, yüzde 30 faiz tutarının yüzde 8’ini almak demek değildir. Puanı uygun kredi bakiyesine ve döneme uyguladık. İşletme, destek henüz hesabına geçmemişse vadedeki 1.200.000 TL faiz ödemesi için finansman ayırır. O tarihte anapara taksiti de varsa onu ayrıca ekler. Sonraki dönemde bakiye azalırsa ilk üç ayın destek tutarını doğrudan sonraki taksite kopyalamayın. Gerçek hesap için bankanın gün hesabını ve itfa planını kullanın.
Hangi program ve hangi kredi için başvurulur?
Önce yatırım teşvik belgesinde faiz veya kâr payı desteğinin yer aldığını kontrol edin. Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi, Stratejik Hamle, öncelikli yatırım ve hedef yatırım için öngörülen koşullar farklıdır. Özellikle hedef yatırımlarda yatırım yerinin bölgesini belgeyle karşılaştırın. Karar’ın 15. maddesi bu destek bakımından dördüncü, beşinci ve altıncı bölgelerde yapılan hedef yatırımları sayar. Programınıza ait puan ve toplam ödeme sınırını teklif aldığınız tarihte yürürlükte olan düzenlemeden kontrol edin.
Bankadan teklif isterken kredi para birimini, kullanım tarihini, vadeyi ve ödemesiz dönem varsa bu sürede işleyecek faizi sorun. Döviz kredileri için kur ve destek puanı ayrı kurallara bağlıdır. Finansal kiralama düşünüyorsanız faiz veya kâr payı ödemelerini gösteren itfa planını isteyin. Aynı makine için finansman seçeneklerini karşılaştırırken peşinatı, vadedeki borcu ve başlangıç masraflarını aynı tabloda tutun.
Başvuruyu kim yapar ve ödeme ne zaman hesaba girer?
Belgesinde destek öngörülen yatırımcı, Genel Müdürlükle protokol imzalamış bir aracı kuruma başvurur. Aracı kurum kredi veya finansal kiralama talebini uygun görürse destek başvurusunu yatırımcı adına Genel Müdürlüğe iletir. İlerlemeyi izlerken kredi onay yazısını, destek başvurusunun kaydını ve Bakanlık değerlendirmesini dosyada ayrı saklayın. Ödeme aşamasında SGK ve vergi borcu durumuna ilişkin belgeleri de kontrol edin. 2025/1 sayılı Uygulama Tebliği, madde 15 ve 16
Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında ödemelerde kural, vadeyi izleyen ayın sonuna kadar ödeme yapılmasıdır. Bakanlık, Hazine nakit dengesi veya zorunlu haller nedeniyle tarihi değiştirebilir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında ise yatırım ilerleme raporu ve onaylanan hak ediş ödeme takvimini etkiler. Bu iki yol için bankanın taksit tarihini beklenen destek tahsilat tarihi olarak kullanmak, aradaki nakit ihtiyacını gizler.
Dosyanızı ödeme planıyla nasıl kontrol edebilirsiniz?
İlk kredi kullanımından önce belgede kayıtlı sabit yatırım tutarını son revizyonla karşılaştırın. Her kullanım için yatırım harcamasını ve ilgili faturayı, her vade için açılış bakiyesini, anapara taksitini, faiz veya kâr payını kaydedin. Tahmin ettiğiniz destekle banka hesabınıza geçen tutarı ayrı sütunlarda izleyin. Ödeme aksarsa aracı kurum bildirimi ve sonraki vadelerin durumu desteğin devamını etkileyebilir. Yatırım harcamasıyla ilgisi kurulamayan bir kredi kullanımını baştan açıklığa kavuşturun.
Hibe Raporu ile belge kapsamını ve finansman dosyanızdaki eksikleri inceleyebilirsiniz. Hazırlık için simülasyon bölümüne giriş yapabilir veya giriş yapmadan uygunluk analizi hizmetini inceleyebilirsiniz. Tedarikçi ödemelerini kredi taksitleriyle aynı takvimde görmek için yatırım bütçesi ve nakit akışı rehberinden yararlanabilirsiniz.
