Tarımsal işletmenin üretim planı, kayıtları ve yatırım bütçesi aynı dönemi göstermediğinde destek araştırması güçleşir. Bir parselin mevcut üretimi, gelecek sezonun ekim planı ve kurulmak istenen tesis farklı işlerdir. İlk hazırlıkta bu üç katmanı ayrı yazın. Böylece yıllık üretim desteğiyle yeni bir yatırım için araştırılan finansman aynı gelir kalemine dönüşmez.
Hibe Raporu ile ön değerlendirmeye başlarken işletmenizin güncel faaliyetini ve yapmak istediğiniz değişikliği birlikte açıklayın. Bu rehber üretim sezonuna ait kayıtları, sigorta araştırmasını ve yatırım kararını aynı takvimde düzenlemek için hazırlanmıştır.
Üretim yılıyla başvuru yılını ayrı kaydedin
ÇKS bitkisel üretim desteği araştırmasında hangi üretim yılına ve hangi ürüne ilişkin kayıtların incelendiğini belirtin. Bir başvurunun yapıldığı takvim yılı, her dosyada üretimin gerçekleştiği dönemle aynı olmayabilir. Bakanlığın destek dizininde farklı faaliyetler ve dönemlere ilişkin açıklamalar bulunur. Tarım ve Orman Bakanlığı destek dizini
Parsel, ürün, üretim alanı ve kayıt dönemini şirket içi tabloda ilişkilendirin. Kayıttaki alanla planlanan yeni alan farklıysa hangisinin mevcut durum, hangisinin gelecek planı olduğu açıkça yazılsın. Başka bir ürün için açıklanmış birim bedeli kendi ürününüze uygulamayın.
Bitkisel üretim, hayvancılık ve işleme aynı kayıt değildir
hayvancılık destekleri araştırmasında işletme ve hayvan kayıtlarıyla ilgili dönem bilgileri öne çıkabilir. Sütü işleyerek ürün hâline getiren tesisin yatırım hazırlığı ise başka bir teknik açıklama gerektirir. Kendi faaliyet zincirinizi hammadde üretimi, işleme, depolama ve satış olarak ayırın.
“su ürünleri yetiştiricilik desteği” araştırması da yetiştiricilik faaliyetiyle işleme tesisinin aynı şey olduğunu göstermez. Bakanlığın destek hesaplama ekranında bitkisel, hayvansal ve su ürünleri başlıkları ayrı yer alıyor. Kendi faaliyetinize ilişkin güncel dönemi ve kayıt koşullarını resmî kaynaktan inceleyin. Bakanlığın tarımsal destek hesaplama ekranı
Sigorta araştırmasını hasar oluştuktan sonraya bırakmayın
TARSİM devlet prim desteği araştırması, üretim desteğinden farklı bir kayıt ve risk incelemesidir. TARSİM’in açıklamaları kayıt sistemlerinin güncelliğine ve branşlara göre poliçe süreçlerine yönlendiriyor. Kendi ürününüz, işletmeniz ve döneminiz için sigorta kapsamını güncel koşullardan kontrol edin. TARSİM sistem ve kayıt açıklaması
Şirket içi risk tablosunda hava olayı, üretim kaybı veya işletme varlığı gibi araştırılan risklerin her birini yazın. Poliçe numarası, dönem ve inceleme sorumlusu alanları bulunsun. Bir destek veya sigorta beklentisi gerçekleşmediğinde işletmenin faaliyetini nasıl sürdüreceğini ayrıca planlayın.
| Takvim katmanı | İzlenecek kayıt | Ön hazırlık sorusu |
|---|---|---|
| Üretim | Ürün, alan veya işletme kaydı | Hangi döneme ait mevcut faaliyet? |
| Girdi ödemesi | Tohum, yem, enerji ve diğer giderler | Hasattan önce hangi tarihte kaynak gerekiyor? |
| Sigorta | Poliçe ve kapsam | Hangi risk hangi dönem için incelendi? |
| Yatırım | Teklif ve teknik plan | Yeni tesis mevcut üretimi nasıl etkileyecek? |
Hasat gelirini ve borç taksitini aynı tarihte varsaymayın
Varsayımsal işletmede girdiler mart ve nisanda ödeniyor, satış geliri ise eylülde bekleniyor olsun. Yaz aylarında yapılacak bir tesis harcaması bu dönemsel açığı büyütebilir. Destek veya satış tahsilatı gecikirse hangi ödemelerin etkileneceğini ayrı senaryoda hesaplayın. Buradaki aylar yalnız örnektir, ürününüze ait gerçek takvimi kullanın.
faiz indirimli tarım kredisi araştırmasında geri ödeme planını bu takvimle karşılaştırın. Aylık taksitli bir teklif ile hasat dönemindeki nakit akışı farklı olabilir. Finansman maliyetini, anapara ödemesini ve diğer yükümlülükleri birlikte görün.
Danışmanlık ve fidan giderini kendi çıktısıyla açıklayın
“tarımsal danışmanlık desteği” araştırmasında hizmetin kapsamını, kimin tarafından verildiğini ve hangi üretim ihtiyacını karşıladığını yazın. “sertifikalı fidan desteği” araştırmasında da bitkisel materyalin türü, belge ve ilgili dönem kayıtlarını ayrı inceleyin. Destek adı üzerinden bütün danışmanlık veya fidan alımlarının aynı kapsamda olduğunu varsaymayın.
Yeni bir tesis veya üretim alanı düşünülüyorsa sera ve sulama yatırımları rehberi, işleme yatırımı için ise hayvancılık ve süt yatırımlarında destek seçimi rehberi sonraki araştırma adımını planlamak için kullanılabilir.
Üretim ve yatırım takviminizi birlikte değerlendirelim
Mevcut kayıtlarınızı, sezon planınızı ve yatırım ihtiyacınızı hazırlayın. Hibe Raporu ile hangi bilginin eksik olduğunu ve hangi destek başlığının ayrıntılı inceleneceğini belirleyin.
Üretici türünüze uygun araştırma için çiftçi ve diğer özel gruplara yönelik programlar kataloğunu kullanın. Katalogdaki durum bilgisini başvuru öncesinde resmî kaynaktan doğrulayın.
Kaynaklar ve güncellik
Kaynak listesi 11 Kasım 2026 tarihli taslağa aittir. Erişim kontrolü, kaynağın bütün hükümlerinin güncellik onayı değildir; başvurudan önce yürürlükteki sürüm ve ilgili dönem doğrulanmalıdır. Aşağıdaki bağlantılardan güncel metni ve eklerini inceleyin. Sayısal örnekler ayrıca belirtilmedikçe tamamen varsayımsaldır.
