OSB yatırım destek karşılaştırması yaparken aynı üretim projesini iki yer seçeneği için ayrı bütçeleyin. Önce hangi teşviklerin uygulanabileceğini doğrulayın; ardından arsa, bina, altyapı, işletme giderleri ve üretime geçiş takvimini hesaplayın. OSB’de bulunmak, bütün destek kalemlerinin kendiliğinden artması anlamına gelmez. HibeRaporu’nun yatırım belgeleri ve başvuru hazırlığı hizmeti, yer alternatiflerini somut belgelerle karşılaştırıp uygun başvuru dosyasını oluşturmanıza yardımcı olur.
Karşılaştırmaya aynı üretim varsayımıyla başlayın
Bir seçenekte hazır fabrika, diğerinde boş parsel varsa yalnız metrekare bedellerini karşılaştırmak yanıltıcıdır. Her iki yerde aynı ürün, yıllık kapasite, makine ihtiyacı, vardiya ve istihdam planını esas alın. Değişen giderleri böylece yer seçiminin etkisi olarak görebilirsiniz.
Başlangıç dosyasına ürün açıklamasını, yatırım cinsini, faaliyet kodunu ve öngörülen yatırım tutarını ekleyin. Sektör veya kapasite koşulu sağlanmıyorsa, OSB adresi bu eksikliği tek başına gidermez. Genel kapsamı belirlemek için yatırım yeri ve sektör seçimi rehberini kullanabilirsiniz. Bu yazı, belirlediğiniz iki yerin maliyet ve destek farkını hesaplama aşamasına odaklanır.
OSB içi dışı yatırım teşviki hangi noktada farklılaşır?
9903 sayılı Karar’ın 22. maddesi, alt bölge uygulamasını sigorta primi işveren hissesi desteği açısından düzenler. Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımın OSB veya endüstri bölgesinde yapılması koşullardan biridir. Diğer koşul, yatırımın Karar’ın Ek-5’inde belirtilen ilçelerde gerçekleştirilmesidir.
Bu iki koşuldan biri sağlanıyorsa bir alt bölgenin, ikisi birlikte sağlanıyorsa iki alt bölgenin şart ve süresinde bu destekten yararlanılabilir. OSB ve endüstri bölgesi aynı koşulun alternatifleridir; bunları iki ayrı avantaj gibi toplamayın. Altıncı bölgedeki yatırımlarda ise aynı madde kapsamındaki uygulama, geçerli süreye iki yıl ilave edilerek düzenlenir.
Karşılaştırma notuna ilgili ilçe ve parseli yazın; OSB statüsünü ve Ek-5 kapsamını ayrı doğrulayın. Bu hükümden hareketle vergi indirimi, KDV istisnası veya diğer tüm unsurların aynı ölçüde arttığı sonucuna varmayın. Yatırımın girdiği programın kendi istihdam desteği hükümlerini de ayrıca inceleyin.
İstihdam avantajını gerçek çalışma planıyla hesaplayın
Destek süresini görmek hesaplamanın başlangıcıdır. Karar’ın 18. maddesindeki yatırım cinsi, tamamlama vizesi ve desteklenebilir istihdam koşullarını dikkate alın. Komple yeni yatırım ile mevcut tesise kapasite ilavesi için çalışan sayısını aynı yöntemle varsaymayın. Her bordrolu çalışanın bütün işveren maliyetinin karşılanacağını kabul etmeyin.
Çalışma hesabında destekten yararlanabilecek kişi sayısını, ilgili prim matrahını, uygulanabilir koşulu ve dönemi ayrı gösterin. İşe alımları kademeli planlıyorsanız tüm kadronun ilk aydan çalıştığını yazmayın. Tahmini prim avantajını, arsa alımında kullanılabilecek peşin nakit gibi değerlendirmeyin; gerçekleşeceği döneme yerleştirin.
Özel düzenlemeler de sonucu değiştirebilir. Karar’da belirli yer ve imalat yatırımları için süreli uygulamalar bulunur. Örneğin Geçici 4. madde, tanımlanan yerler ve faaliyetler için ayrıca kontrol edilmelidir. Bu nedenle genel OSB kuralıyla yetinmeden başvuru günündeki kapsamı ve son müracaat koşulunu güncel resmî metinden doğrulayın.
Organize sanayi bölgesi yatırım maliyeti için hangi kalemler ayrılır?
İki seçeneğin maliyet dosyasını aşağıdaki altı grupta hazırlayın. Bu gruplar şirket içi karar çalışmasıdır; bütün giderlerin teşvik kapsamında kabul edileceği anlamına gelmez:
- Yer edinimi: Arsa veya bina bedeli, kira, kullanım hakkı ve ödeme takvimi. Satın alma ile kiralama seçeneğini aynı gider türüymüş gibi karşılaştırmayın.
- Tesisi hazırlama: İnşaat, zemin güçlendirme, yangın güvenliği, üretim alanı düzeni ve makine yerleşimi. Hazır binanın üretiminize uygunluğunu teknik olarak kontrol edin.
- Altyapı bağlantıları: Elektrik gücü, su, doğal gaz, arıtma ve bağlantı ihtiyaçları. Parselde kullanılabilir kapasiteyi ve devreye alma takvimini ilgili birimden teyit edin.
- Düzenli giderler: Enerji, aidat, bakım, atık yönetimi, lojistik ve çalışan ulaşımı. Tekliflerin aynı tüketim ve üretim miktarına dayandığından emin olun.
- Geçiş ve bekleme: Kurulum dönemi finansmanı, geçici depo veya tesis ihtiyacı, üretime başlama gecikmesi. Satış tahmininin gerçekleşmesini etkileyen varsayımları açık yazın.
- Doğrulanmış destekler: Her unsurun dayanağını, hesap kapsamını ve etkili olacağı dönemi kaydedin. Aynı avantajı hem yatırım maliyetinden hem işletme giderinden iki kez düşmeyin.
OSB arsa tahsisi teşvik ilişkisi nasıl okunur?
Teşvik belgesi ile arsa üzerindeki kullanım hakkını iki ayrı süreç olarak takip edin. Karar’ın 21. maddesi yatırım yeri tahsisini ilgili usul ve esaslara bağlar; her belge için kesinleşmiş parsel teslimi veya bedelsiz arsa sonucu doğurmaz. Ayrıca vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ve elektrik üretimine yönelik yatırımlar bakımından tahsis sınırlaması içerir.
2025/1 sayılı Uygulama Tebliği’nin 19. maddesindeki ön değerlendirme görüşü de tamamlanmış tahsis yerine konulmamalıdır. OSB’de size sunulan taşınmazın edinim veya tahsis yolunu, yetkili birimden gelen belgeleri ve yatırım yükümlülüklerini ayrıca inceleyin. Genel yatırım yeri tahsisi düzenlemesiyle her OSB parsel işleminin koşullarını aynı kabul etmeyin.
Belirsiz parsel teslim tarihini kesin üretim başlangıcı olarak finansman planına işlemeyin. Ödeme, inşaat ve izin takvimi netleşene kadar alternatif senaryoyu koruyun. Teşvik belgesi diğer mevzuatın gerektirdiği izin ve ruhsatları da ortadan kaldırmaz.
Temsili hesap: Ek yatırım ile yıllık avantajı ayırın
Tamamen varsayımsal bir karşılaştırmada, OSB seçeneğinin başlangıç hazırlığı için diğer yere göre 1,2 milyon TL ek kaynak gerektirdiğini düşünelim. İşletmenin kendi hesabında, koşulları sağlanan destekler ve işletme giderleri birlikte değerlendirildiğinde yıllık 300 bin TL net fark oluştuğunu varsayalım.
Basit bölme işlemi dört yıllık bir denge noktası gösterir. Ancak bu rakam resmî destek oranı, piyasa fiyatı veya müşteri sonucu değildir. Finansman maliyetini, paranın zaman değerini ve üretime başlama farkını içermez. Destek daha geç başlıyor veya daha kısa sürüyorsa sonuç değişir. Bu örnek, başlangıç gideriyle yıllık etkiyi ayrı tutmanın neden gerekli olduğunu gösterir.
Karar dosyasını başvuruya dönüştürün
Son değerlendirmede her yer için üç sonuç üretin: başlangıçta gereken kaynak, işletme dönemindeki yıllık fark ve doğrulanmayı bekleyen koşullar. Belgelenmeyen avantajları kesinleşmiş hesap bölümüne eklemeyin. Mevcut teşvikli tesisin taşınması söz konusuysa yatırım yeri değişikliği rehberindeki ayrı değerlendirmeyi de yapın.
HibeRaporu ekibiyle yer alternatiflerinizi ve yatırım dosyanızı inceleyebilir, eksik belgeleri tamamlayıp başvuru hazırlığını ve sonuç takibini birlikte yürütebilirsiniz. Böylece OSB tercihinizi, uygulanabilir desteklerle üretimin gerçek ihtiyaçlarını aynı dosyada görerek yaparsınız. Nihai teşvik ve tahsis kararları yetkili kurumların değerlendirmesine bağlıdır.