# Hangi il hangi kalkınma ajansına bağlı?

[Asıl sayfa](https://hiberaporu.com/blog/kalkinma-ajansi-bolge-sorgulama/) · [Hibe Raporu hizmetleri](https://hiberaporu.com/hizmetler/)

![Şirket merkezi ve yatırım yerini Türkiye haritasındaki ayrı konumlarla karşılaştıran danışman; temsili görsel](https://hiberaporu.com/img/blog/covers/b192-kalkinma-ajansi-bolge-sorgulama-green-20261107-1600.webp)

*Yapay zekâ ile üretilmiş temsili kapak görseli.*

Kalkınma ajansı bölge sorgulaması yaparken önce projenin uygulanacağı ili bulun. Örneğin Bursa’daki bir üretim tesisi için Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansının, Yalova’daki bir tesis için Doğu Marmara Kalkınma Ajansının duyurularına bakılır. İki tesis birbirine yakın olsa bile farklı bölgelerdedir. Aşağıdaki tabloda 81 il, bağlı oldukları 26 kalkınma ajansı ve resmî belgelerde karşılaşacağınız bölge kodları yer alıyor.

## İl–ajans tablosu: proje adresinizi bulun

Telefonunuzun veya tarayıcınızın “Sayfada bul” seçeneğine ilin adını yazın. İlk sütunda proje ilini, karşısında ajansın tam adını ve Düzey 2 bölge kodunu okuyun. Örneğin bir rehberde yalnızca “TR83 Bölgesi” yazıyorsa Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerinin satırına bakın. Kodun içindeki rakamlar destek oranı veya yatırım teşvik bölgesi numarası değildir.

| Projenin uygulanacağı il | Yetkili kalkınma ajansı | Bölge kodu |
| --- | --- | --- |
| İstanbul | İstanbul Kalkınma Ajansı | TR10 |
| Edirne, Kırklareli, Tekirdağ | Trakya Kalkınma Ajansı | TR21 |
| Balıkesir, Çanakkale | Güney Marmara Kalkınma Ajansı | TR22 |
| İzmir | İzmir Kalkınma Ajansı | TR31 |
| Aydın, Denizli, Muğla | Güney Ege Kalkınma Ajansı | TR32 |
| Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa, Uşak | Zafer Kalkınma Ajansı | TR33 |
| Bilecik, Bursa, Eskişehir | Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı | TR41 |
| Bolu, Düzce, Kocaeli, Sakarya, Yalova | Doğu Marmara Kalkınma Ajansı | TR42 |
| Ankara | Ankara Kalkınma Ajansı | TR51 |
| Karaman, Konya | Mevlana Kalkınma Ajansı | TR52 |
| Antalya, Burdur, Isparta | Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı | TR61 |
| Adana, Mersin | Çukurova Kalkınma Ajansı | TR62 |
| Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye | Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı | TR63 |
| Aksaray, Kırıkkale, Kırşehir, Nevşehir, Niğde | Ahiler Kalkınma Ajansı | TR71 |
| Kayseri, Sivas, Yozgat | Orta Anadolu Kalkınma Ajansı | TR72 |
| Bartın, Karabük, Zonguldak | Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı | TR81 |
| Çankırı, Kastamonu, Sinop | Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı | TR82 |
| Amasya, Çorum, Samsun, Tokat | Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı | TR83 |
| Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon | Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı | TR90 |
| Bayburt, Erzincan, Erzurum | Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı | TRA1 |
| Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars | Serhat Kalkınma Ajansı | TRA2 |
| Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli | Fırat Kalkınma Ajansı | TRB1 |
| Bitlis, Hakkâri, Muş, Van | Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı | TRB2 |
| Adıyaman, Gaziantep, Kilis | İpekyolu Kalkınma Ajansı | TRC1 |
| Diyarbakır, Şanlıurfa | Karacadağ Kalkınma Ajansı | TRC2 |
| Batman, Mardin, Siirt, Şırnak | Dicle Kalkınma Ajansı | TRC3 |

İl ve bölgelerin resmî dökümü için [Kalkınma Kütüphanesindeki bölge listesine (PDF)](https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/assets/upload/dosyalar/kurulustan-bugune-kalkinma-ajanslarinda-sosyal-politikalar.pdf) bakabilirsiniz. Belgedeki bölge adları coğrafi kapsamı açıklar. O bölgede bugün başvuru alınıp alınmadığını görmek için [kalkınma ajanslarının destek ilanlarında](https://ka.gov.tr/destekler) tablodaki ajansı seçin. İlgilendiğiniz ilanın son başvuru tarihini ve güncel rehberini açın; arşivdeki bir ilan hâlâ başvuru alındığı anlamına gelmez.

## Şirket merkezi ile yatırım yeri farklıysa neye bakılır?

Merkezi İstanbul’da olan bir şirketin Sakarya’da ambalaj hattı kuracağını düşünün. Makinenin kurulacağı tesis Sakarya’da olduğu için işletme ilk olarak Doğu Marmara Kalkınma Ajansının duyurularını araştırır. Bununla birlikte, yalnızca yatırım adresini göstermek başvurunun kabulü için yeterli olmayabilir. Rehberde başvuru sahibinin merkezine veya şubesine ilişkin hangi şartın arandığını ve bu şartın hangi tarihte sağlanması gerektiğini ayrıca okuyun.

Pratik bir kontrol için üç adresi ayrı ayrı not edin: şirketin tescilli merkezi, projeyi yürütecek şube ve faaliyetin fiilen yapılacağı tesis. Her birinin yanına adresi gösterecek belgenizi yazın. Makine teklifindeki satıcı adresini yatırım yeri olarak almayın; makineyi başka bir ilden satın alsanız bile proje dosyasında açıklamanız gereken yer, ekipmanın nerede kurulup kullanılacağıdır.

## İki ilde faaliyet varsa: temsili bütçe hesabı

Sakarya’da bir üretim denemesi, Bursa’da da müşteri eğitimi planlayan bir işletme düşünün. Temsili bütçede Sakarya’daki kurulum 240.000 TL, aynı tesiste yapılacak testler 60.000 TL, Bursa’daki eğitim 100.000 TL olsun. Toplam faaliyet bütçesi 400.000 TL’dir. Sakarya’daki işler 300.000 TL, yani toplamın yüzde 75’idir. Bursa’daki faaliyetin payı yüzde 25’tir. Bu hesapta yalnızca belirtilen üç gider vardır; herhangi bir destek oranı varsayılmamıştır.

Bütçenin yüzde 75’inin Sakarya’da olması, Bursa’daki eğitimin aynı çağrıda uygun gider sayılacağını göstermez. Proje sorumlusunun kontrol etmesi gereken soru şudur: Rehber, bölge dışında yürütülecek bu tür bir faaliyete izin veriyor mu? Cevap açık değilse ajansa faaliyetin yerini, neden gerekli olduğunu ve bütçesini belirterek sorun. Yazılı açıklamayı kaydedin; aynı maliyeti iki ayrı başvuruya eklemeyin.

## Ajansı bulduktan sonra hangi belgeyi açmalısınız?

Bir sanayi işletmesi ile bir belediye aynı ilde olsa da aynı programa başvuramayabilir. İlgili ilanın başvuru rehberinde önce uygun başvuru sahiplerini, ardından faaliyet yerini, desteklenen işleri ve süreleri okuyun. Örneğin işletmenin ihtiyacı personelin yeni bir süreci öğrenmesiyse eğitim veya danışmanlık kapsamını araştırın. İhtiyaç makine alımıysa ilan metninde yalnızca “üretim” ifadesini görmek yetmez; ekipman giderinin uygunluğu ayrıca yazılı olmalıdır. [Kalkınma ajansı destekleri arasında seçim rehberi](https://hiberaporu.com/blog/kalkinma-ajansi-destekleri-basvuru-secimi/) bu ikinci adımı örneklerle açıklar.

İliniz için yatırım destek ofisine ulaşmak veya destekleri araştırmak istiyorsanız [Yatırıma Destek portalını](https://yatirimadestek.gov.tr/) kullanabilirsiniz. Sorunuza proje ilini, başvuru sahibi türünü ve varsa programın adını eklemek, farklı bir çağrının şartlarına göre yanıt alma ihtimalini azaltır. Dosyanızda ilanın bağlantısını ve baktığınız rehberin sürümünü birlikte saklayın; değişiklik duyurusu yayımlanırsa kararınızı aynı maddeler üzerinden yeniden kontrol edebilirsiniz.

Kendi işletmenizin bilgilerini gözden geçirmek için [Hibe Raporu panelindeki işletme profiline giriş yapabilirsiniz](https://hiberaporu.com/panel?alan=hibe#hibe/profil). Hesap açmadan hizmetin kapsamını öğrenmek isterseniz [uygunluk analizi sayfasını inceleyin](https://hiberaporu.com/hizmetler/#uygunluk-analizi).