# Hizmet ihracatı destekleri için faaliyet türü nasıl belirlenir?

[Asıl sayfa](https://hiberaporu.com/blog/hizmet-ihracati-destekleri-faaliyet-turu/) · [Hibe Raporu hizmetleri](https://hiberaporu.com/hizmetler/)

![Yazılım ve dijital hizmet ihracatında ürün ve gider dosyalarının hazırlanmasını temsil eden sahne](https://hiberaporu.com/img/blog/covers/b27-yazilim-dijital-hizmet-ihracati-destek-secimi-1600.webp)

*Yapay zekâ ile üretilmiş temsili belge inceleme görseli.*

Hizmet ihracatı destekleri için faaliyet türünü belirlerken yurt dışında yerleşik müşterinin sizden ne satın aldığını yazın. Örneğin bir platform her ay sabit bir bedel alıyor olabilir. Müşteri bu bedelle kendi işini yönetmek için yazılıma erişiyorsa bilişim sektörünü inceleyin. Platform üçüncü kişilerin hizmet alıp satmasına aracılık ediyor ve gelirini bu işlemden kazanıyorsa dijital aracılık koşullarına bakın. Her iki durumda da aynı internet sitesi, ödeme altyapısı ve şirket unvanı kullanılabilir. Ayrımı sözleşmedeki edim, fiilen sunulan hizmet ve gelirin kaynağı açıklar.

## Müşteri kim, hizmet nerede sunuluyor?

10962 sayılı Karar’ın 4. maddesi, Türkiye’de yerleşik kişi veya kuruluşun yurt dışında yerleşik kişi veya kuruluşa sunduğu hizmeti Karar’ın EK-1 sınıflamasıyla birlikte ele alır. İlk kontrolde sözleşme tarafının yerleşik olduğu ülkeyi, hizmeti kimin aldığını ve teslim edilen işi kaydedin. Ödeme başka bir grup şirketinden geldiyse bu şirketin sözleşmedeki müşteriyle ilişkisini açıklayan kaydı da tutun. Yalnızca banka hareketine bakan biri hangi hizmetin satıldığını göremeyebilir.

Karar’ın 5. maddesinde üç sunum yöntemi vardır. Türkiye’den yabancı müşterinin yurt dışında kullanacağı bir yazılımı uzaktan sağlamak sınır ötesi sunuma örnektir. Yurt dışında yerleşik bir kişinin Türkiye’ye gelerek burada hizmet alması yurt içi sunuma örnek olabilir. Türkiye’deki işletme adına çalışan bir uzmanın geçici olarak müşterinin ülkesine gidip işi orada yapması ise gerçek kişi aracılığıyla sunuma örnektir. Faaliyet kaydında hem hizmetin sunulduğu yeri hem de müşterinin ondan nerede yararlandığını belirtin. [10962 sayılı Karar, madde 4 ve 5](https://ticaret.gov.tr/data/69a9d756269de18b843851b7/%C3%87er%C3%A7eve%20Karar.pdf)

## Sözleşmedeki teslimatı sektör koşuluyla eşleştirin

Aşağıdaki tablo Hizmet Sektörleri Atılım Programı için ilk kontrolü gösterir. NACE kodunu ve ticaret sicili kaydını dosyanıza eklerken fiilî teslimatı da tarif edin. Aynı şirket farklı sözleşmelerde farklı roller üstlenebilir.

| Müşteriye sunulan iş | İncelenecek sektör | İlk kontrol |
| --- | --- | --- |
| Kendi ticari yazılımınız için kullanım hakkı veya abonelik | Bilişim | Sözleşmedeki kullanım hakkını, yazılımın işlevini ve lisans gelirini eşleştirin. |
| Başka sağlayıcıların hizmetleriyle alıcıları buluşturan platform | Dijital aracılık | Aracılık sözleşmesini, platformun yabancı dildeki sürümünü, uluslararası tüketiciye hitap ettiğini ve aracılık gelirini inceleyin. |
| Müşterinin iş süreçleri için yönetim danışmanlığı | Danışmanlık | Yapılan işi Genelge’nin saydığı yönetim danışmanlığı alanlarıyla karşılaştırın. Bu alt başlıkta en az iki alan aranır. |
| Türkiye’de eğitim sunan bir kurum | Eğitim | Genelge’nin kabul ettiği özel öğretim veya yükseköğretim kurumu niteliklerini kontrol edin. Tek başına bir eğitim faturası kurum statüsünü göstermez. |

Örneğin bir işletme için pazarlama hedefleri ve insan kaynakları politikaları hazırladıysanız her birini hangi raporda teslim ettiğinizi gösterin. Müşteriye yalnızca kampanya görselleri teslim ettiyseniz sözleşme başlığında “danışmanlık” yazması bu iki alanın karşılandığını göstermez. Verdiğiniz reklamcılık hizmetini kültürel ve kreatif endüstriler için düzenlenen koşullarla ayrıca karşılaştırabilirsiniz. [Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesine İlişkin Genelge, madde 5](https://ticaret.gov.tr/data/69abe397269de14590bea074/0.%20Hizmet%20Sekt%C3%B6rlerinin%20Desteklenmesine%20%C4%B0li%C5%9Fkin%20Genelge.pdf)

## İki yıllık gelir şartı nasıl kontrol edilir?

Dijital aracılık için Genelge, başvuru tarihinden önceki son iki takvim yılındaki ortalama gelirlerin en az %51’inin dijital aracılık hizmetlerinden elde edilmesini arar. Platformda satılan hizmetlerin toplam bedeli ile şirketin kendi aracılık geliri farklı olabilir. Şirketin müşteriden tahsil edip hizmet sağlayıcısına aktardığı tutar varsa muhasebe kayıtlarında şirket geliri olarak hangi kısmın tanındığını kontrol edin.

**Temsili hesap:** Bir işletmenin ilk yıl toplam geliri 800 bin TL, bunun içindeki aracılık geliri 360 bin TL olsun. İkinci yılın toplamı 1,2 milyon TL, aracılık geliri 660 bin TL olsun. İki yılın ortalama aracılık geliri 510 bin TL, ortalama toplam geliri 1 milyon TL’dir. Böylece oran %51 çıkar. Örnekte iki tam takvim yılı, aynı para birimi ve aynı muhasebe esası kullanılmıştır. Yılların gelirleri farklı olduğu için iki yıllık yüzdelerin basit ortalamasını almak farklı sonuç verir. Bu hesap gelir şartını sınar. Platformun niteliği ve başvurunun diğer koşulları ayrıca incelenir.

## Faaliyet kaydını başvuruya nasıl taşırsınız?

Her gelir türünden bir sözleşme ve ona bağlı bir fatura seçin. Müşterinin yerleşim bilgisini, teslim edilen ürünü veya raporu, sözleşmedeki fiyatlandırmayı ve fatura açıklamasını yan yana yazın. Bir paket hem lisans hem danışmanlık içeriyorsa bedel ayrımının dayanağını sözleşme ekinde veya ilgili kayıtta bulun. Ayrım belgelerde görünmüyorsa gelirin dağılımı hakkında tahmin yürütmek yerine hangi kanıtın eksik olduğunu kaydedin. Yazılım satışı ağırlıklı bir dosyada gider türlerine geçmek için [yazılım ve dijital hizmet ihracatı rehberini](https://hiberaporu.com/blog/yazilim-dijital-hizmet-ihracati-destek-secimi/) kullanabilirsiniz.

Atılım Programı için Genelge’nin 6. maddesi ve EK-4 temel başvuru belgelerini düzenler. Örneğin danışmanlık ve dijital aracılık sektörlerinde yararlanıcının kapsama alım başvurusu yapması gerekir. Kapsama alınan işletmenin faaliyet ve ödemeleri kapsama alım tarihinden itibaren değerlendirilir. Bu nedenle bir reklam harcaması planlarken işletmenizin kapsama alınma tarihini ve reklam desteğine özgü başvuru koşullarını birlikte kontrol edin. Bakanlık başvuruları Destek Yönetim Sistemi üzerinden alır. [Genelge ve başvuru ekleri](https://ticaret.gov.tr/destekler/hizmet-sektoru-destekleri/hizmet-sektorlerinin-desteklenmesine-iliskin-genelge-ve-ekleri) · [DYS başvuru duyurusu](https://ticaret.gov.tr/destekler/hizmet-sektoru-destekleri/duyurular/dys-uzerinden-basvurularin-alinmasi)

Hibe Raporu hesabınız varsa [şirket profilinize giriş yapabilirsiniz](https://hiberaporu.com/panel?alan=hibe#hibe/profil). Faaliyet türünüzü görüşmek için sattığınız hizmeti, müşterinin ülkesini ve bedelin nasıl belirlendiğini kısa bir örnekle anlatın. Ekibimiz bunları ilgili sektör koşullarıyla karşılaştırıp dosyanızda hangi belgelerin gerektiğini değerlendirir. [Giriş gerektirmeyen uygunluk analizi](https://hiberaporu.com/hizmetler/#uygunluk-analizi)